विचार/अन्तर्वार्ता

मिति: २०७९ जेष्ठ १४ गते, शनिबारमानिसहरु अमेरिकाको बारेमा कुरा गर्दछन् । आज नेपालको गाउँ-गाउँमा अमेरिकाको चर्चा छ, र यो अकारण छैन । यो यसकारण पनि महत्वपूर्ण छ कि मैले पहिले लेख्ने कोसिस गरेको महाशाक्तिहरुको नयाँ दिग्विजयको दुन्दुभी अन्तर्गत भै-रहेको छ । यो निसन्देह: इतिहासको पुन: अन्त्यको कोसिस र भाष्य सिर्जनाको शृंखला अन्तर्गत भैरहेको छ । तर, मेरा अमेरिका सम्झनाहरु भने सरल छन् - मलाई नेपाली कथानक चलचित्र 'ट्रक-ड्राइवर'को धूमिल सम्झना भै-रहेछ। त्यसका एक जना रक्स्याहा पात्र - सम्भवत: मदनकृष्ण श्रेष्ठ - ले कुनै मदिरालयमा आफ्ना लाहुरका सम्झनाका पोयाहरु ऊधिन्नु भएको एक दृश्य छ। त्यो बिश्व-युद्दको कुनै मोर्चामा कसरी एक बहादुर नेपालीले प्रतिकूलता सामना गर्यो, परिस्थिति माथि बिजयी भयो भन्नेसँग सम्बन्धित छ। र आजको यथार्थ यो छ कि नेपालको जनसंख्याको ठूलो हिस्साले अमेरिका प्रबासको बाटो रोजेको छ । र, य...

नेपालगन्ज, १४ बैशाख, बुधबारचितवनको माडि स्थित अयोध्यापुरीमा विक्रम संम्वत् २०२६ सालमा सिंह बहादुर कार्की र हरिकला कार्कीकी छोरी शान्ति देवि ढकालको जन्म भयो । तत्कालीन समयमा छोरीहरुलाई विद्यालय पठाउने घटना नगन्य रुपमा थियो । तर शान्ति देविका बुबा बन विभागमा भएकै कारण उनको परिवारमा पढ्नुपर्छ भन्ने वातावरण थियो र उनले एसएलसी सम्म मात्रै भएपनि पढ्न पाईन् ।उनी बाल्यावस्थामै भएका बेला परिवर्तनका निमित्त देशमा विभिन्न खालका आन्दोलनहरु भैरहेका थिए । यसले शान्ति देविलाई नछुने कुरै भएन । उनी ६ कक्षामा पढ्दा देखिनै उनमा राजनितिको चस्को पसिसकेको थियो । यद्यपी उनले साँस्कृतिक कार्यक्रमहरु मार्फत आफ्नो सांगठनिक जिवनको सुरुवात गरेकी थिईन् । उनी राष्ट्रिय पञ्चायतको निर्वाचमा जनपक्षिय उमेदवार जिताउन सांस्कृतिक टिममा रहेर प्रचार प्रसारमा खटेकी थिईन । उनले २०३६ सालको विद्यार्थी आन्दोलनबाट आफ्नो राजनितिक जिवन...

२०७८ माघ ३ गतेलेखक रमेश थापाकुरा २०४३ साल तिरको हो । म बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जको बेतहानी पोष्टमा कार्यरत थिएँ । त्यतिबेला बफरजोन घोषणा भैसकेको थिएन । तर बफरजोनको अवधारणा अनुसार निकुञ्जसंग जोडिएको दक्षीणतर्फको वनक्षेत्रलाई प्रस्तावित बफरजोन भनेर सिमाङ्कन चाहिं गरिएको थियो । गस्तिको क्रममा हामी कहिलेकाहिं प्रस्तावित बफरजोनको वनक्षेत्रमा पनि जाने गर्दथ्यौं । त्यतिबेला हाम्रो पोष्टमा सरकारी सवारी साधनको रुपमा एउटा मात्र साइकील थियो । दुइ जना साथीका ब्यक्तिगत साइकिल पनि थिए । हाम्रो क्षेत्र धेरै ठूलो भएकोले पैदल गस्ति गरेर सबै क्षेत्र समेट्न सकिंदैनथ्यो । बेतहानी पोष्टको जिम्मेवारीमा पूर्वमा राँझा र पश्चिममा ढकैलाको पथरिया खोला सम्मको क्षेत्र पर्दथ्यो । नेपाली सेनाको पोष्ट ढकैला र पूर्व चिसापानीमा मात्र थियो । टाढाको गस्ति जानु पर्दा एउटा साइकिलमा दुइ जना बसेर जानुपर्दथ्यो । क्षेत्र ठूलो अनि ...

नेपालगन्ज, २२ पौष – साहित्य क्षेत्रमा अवधी भाषी साहित्यकारहरुको खासै विकास नभए पनि हुनुपर्ने धेरै साहित्यका गतिविधि कार्यान्वयन भएका छन् । यस अवधी साहित्यमा यसक्षेत्रमा धेरै साहित्यकारहरु रहेका छन् । वरिष्ठ साहित्यकार सच्चिदानन्द चौबेले धेरै एतिहासिक पुस्तकहरु अवधी भाषामा अनुबाद गर्नु भएको छ । https://www.youtube.com/watch?v=CfEMUHTAF5I थुपै पुस्तकहरु अनुबाद गर्ने क्रममा समेत रहेको छ । तर आर्थिक अभावले गर्दा उनी त्यत्तिकै दराजमा थन्किएका छन् । त्यसका तर्फ यहाँका साहित्य प्रेमीहरुले पहलकदम गर्नुपर्ने देखिन्छ । समयमा त्यस खाले एतिहासिक दस्ताबेजलाई अवधी भाषामा अनुबाद गर्न सके आउने पिढिले सम्झने छन् जस्तो भनाई राख्दै वरिष्ठ कथाकार, साहित्यकार सनदकुमार रेग्मी...

– विद्रोहीसमय सापेक्षकाल अनुसार धर्मको परिभाषा र स्वरुप पनि फेरिँदै रहन्छ । विश्वमा यसअघि कैयौं धर्मको उत्पत्ति भयो त्यसमा तमाम धर्मको लोप पनि भयो पछि नयाँ धर्म र सभ्यताहरु जन्मिए । यस्ता जन्मिएका मध्येका सभ्यता हुन्, इसाई, यहुदी र इस्लाम । यिनीहरु आफूलाई धर्म मान्ने गर्छन् तर वास्तविक रुपमा देख्ने हो भने यिनीहरु एउटा मत मात्र हुन् । यि ३ वटै धर्मबीच ठूलो ठूलो युद्धहरु हुँदै आएको छ । केही धर्म ग्रन्थमा यहुदी, नसारा, मजुसीहरु आफ्ना खुल्ला दुश्मन हुन् यिनीलाई हेर्दै नै हत्या गरी देउ यस्तो आदेश दिइएको पाइन्छ । तर अब यस्तो शत्रुताको अन्त हुने भएको छ । यसका लागि अरब देशहरुले ठूलो पहल गरेका छन् । बहरीन र युएईले इजरायल देशमा यहुदी धर्म मान्ने, इसाई धर्म मान्ने र इस्लाम धर्म मान्नेहरुलाई एक अर्का नजीक ल्याउन महत्वपूर्ण सम्झौता गरेका छन् । यो सम्झौतालाई इब्राहिमी सम्झौता भनिएको छ । इस्लाम धर...