धार्मिक

क्षितिज विक्रम खनाल मितिः २०८२/०४/३१ गते, शनिबार श्रीकृष्ण जन्माष्टमी हिन्दू सभ्यतामा विशेष महत्व राख्ने पर्व हो। यो पर्वले केवल धार्मिक भावनालाई मात्र जागृत गर्दैन, यसले ऐतिहासिक, सामाजिक र दार्शनिक दृष्टिले पनि गहिरो सन्देश दिन्छ। द्वापर युगमा कंशको बन्दीगृहमा जन्मिएका कृष्णको जीवन यात्रा असाधारण रह्यो। मथुराको अत्याचारी राजा कंश आफ्नै बहिनी र उनको सन्तानको शत्रु बनेको अवस्थामा वसुदेव र देवकीका छोरा कृष्ण जन्मिए। जन्मेको क्षणदेखि नै उनको जीवन जोखिमपूर्ण र संघर्षमय थियो। कंशले देवकीका सबै सन्तानलाई मारिरहेको समयमा कृष्णलाई सुरक्षित राख्न वसुदेवले यमुना नदी पार गरेर गोकुल पुर्याए। त्यहाँ यशोदा र नन्दको स्नेह र माया पाएर कृष्ण हुर्किए। यसरी उनको बाल्यकाल आम ग्वालबालसँग बित्यो। गोकुलमा हुर्किँदै गर्दा कृष्णको जीवन कथामा रमाइलोपन र गम्भीरता दुवै पाइन्छ। बाल्यकालमा उनले माखन चोरी गरेक...

नेपालगन्ज, २१ श्रावण – जय माँ ज्वाला शक्ति केन्द्र स्पोट्र्स क्लब लाठी समिति नेपालगन्ज बाँकेले मंगलवार नेपालगन्जमा एक कार्यक्रम आयोजना गरी लाठी प्रशिक्षण कार्यक्रम शुरू गरेको छ । दशै अगावै शुरु भएको यो खेल, जसको महत्व नेपालमा मात्र नभई, भारत र बंगलादेशमा प्रचलित रहेको छ । बंगाली संस्कृतिसँग गहिरो रूपमा जोडिएको छ र शारीरिक कौशल, आत्मरक्षा तथा सांस्कृतिक पहिचानको प्रतीक मानिन्छ । लाठी खेलको विशेषताको बारेमा बताउ“दै नेपालगन्जका लाठी गुरु, प्रशिक्षक राजकुमार आर्यले भने, ‘लाठी खेलमा ६ देखि ८ फिट लामो बाँसको लाठी प्रयोग गरिन्छ, जसलाई फलामको छल्लाले बलियो बनाइन्छ । यो खेलमा लाठीलाई कुशलतापूर्वक चलाउने, आक्रमण र बचाउ गर्ने, र विभिन्न शारीरिक चालहरू प्रदर्शन गर्ने कला समावेश हुन्छ ।’ अभ्यासकर्तालाई ‘लाठियल’ भनिन्छ । नरम बाँसको लाठी वा छोटो ‘बारी’ (ब्याटन) प्रयोग गरी नकली लडाइँ (नोरी ब...

नेपालगन्ज, १८ श्रावण – बागेश्वरी मन्दिर प्राङ्गणमा प्रत्येक सोमबार हुँदै आईरहेको आरती श्रावणमासमा थप भब्य र सब्य बनाउने तर्फ आयोजकद्वारा अग्रजता देखाईएको छ । यसै सन्दर्भमा आज आईतबार मन्दिर व्यवस्थापन समितिद्वारा प्रेस भेटघाट गरी प्रेस विज्ञप्ती निकालिएको छ । प्रेस विज्ञप्तीमा “बाँकेको नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका वडा नं. २ मा रहेको बागेश्वरी मन्दिर विश्वभरका शक्तिपीठ मध्ये एक हो । बागेश्वरीमा बिहान र बेलुका तान्त्रिक विधिमा आरतीको परम्परा छ । हरेक सोमबार महाआरती भइरहेको छ । नेपालगन्जमा सम्पन्न दोस्रो वेष्टर्न ट्राभल मार्टको अवसर पारेर बागेश्वरी मन्दिर गुठी व्यवस्थापन समिति र नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाको आयोजना तथा नाट्टा बाँके च्याप्टरको समन्वयमा १५ माघ २०७९ मा बागेश्वरी तलाउको पूर्वी किनार स्थित पार्कमा महाआरतीको शुभारम्भ भएको थियो । त्यसयता बागेश्वरी गुठीले हरेक साता महाआरती गर्दै आएको छ...

नेपालगन्ज, १७ श्रावण - नेपाल प्रेस युनियन बाँकेले यश वर्ष पनि तीज विशेषलगायतका कार्यक्रम गर्ने निर्णय गरेकाे छ । प्रेस युनियन बाँके शाखाका अध्यक्ष प्रियास्मृति ढकालको अध्यक्षतामा शनिबार बसेको बैठकले तीज विशेषलगायतका कार्यक्रम गर्ने निर्णयहरु गरेको हाे । शाखाले बैठकबाट गरेकाे दुई वटा निर्णय अन्तर्गत विभिन्न कार्यक्रम आयाेजना गरिने निर्णय भएकाे अध्यक्ष ढकालले जानकारी दिनुभयाे । जस अन्तर्गत शाखाले यस वर्ष हरितालिका तीज पर्वको अवसरमा `तीज मिलन तथा लेखनवृत्ति´ प्रतियोगिता गर्ने भएकाे छ । उक्त कार्यक्रम भाद्र ६ गते शुक्रबार गर्ने तय गरेकाे छ । साे कार्यक्रमलाई भव्य बनाउनका लागि शाखाका उपाध्यक्ष निशा शाहको संयोजकत्वमा ६ सदस्यीय समिति गठनसमेत गरेकाे छ । संयाेजक शाहसंगै समिति सदस्यहरूमा लक्ष्मी गौडेल, सावित्री विश्वकर्मा, निर्मला चौधरी, आरती कटेल र सुविता थारु रहनुभएकाे छ । यस्तै...

नेपालगन्ज, १७ श्रावण – धार्मिक आस्था र सांस्कृतिक विरासतको केन्द्र मानिने बाँकेको बागेश्वरी मन्दिर अहिले दुर्गन्धित र फोहोरले भरिएको तालका कारण आलोचित बनेको छ । मन्दिर परिसरभित्र रहेको ऐतिहासिक तालमा फोहोरको चाङ लागेको, नालाको पानी मिसिएको र ढलको निकास सिधै त्यहीँ छाडिएको स्थानीयको गुनासो छ । नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका वडा नम्वर २ मा अवस्थित बागेश्वरी मन्दिरलाई सनातनी हिन्दू धर्मावलम्बीहरू अत्यन्तै पवित्र स्थलका रूपमा लिन्छन् । हजारौं श्रद्धालुहरू यहाँ दैनिक पूजाआजा, स्नान, दर्शन र नित्यकर्मका लागि आउने गर्छन् । तर हाल मन्दिर परिसरभित्रको तालमा दुर्गन्ध, फोहोर र अपवित्रता फैलिएको छ । जसको कारण श्रद्धालुहरू आक्रोशित छन् र धार्मिक भावनामा गम्भीर चोट पुगेको महसुस गरिरहेका छन् । धार्मिक स्थल मै ढलको निकास स्थानीय वासिन्दा प्रमोद शर्मा भन्छन्, “यो त पवित्र स्थल हो, हामी यहीं नुहाएर मात्...

नेपालगन्ज, १५ श्रावण – अवधी सांस्कृतिक प्रतिष्ठानको आयोजनामा नेपालगन्जमा ५२८औँ गोस्वामी तुलसीदास जयन्ती विविध कार्यक्रम गरी भव्य रूपमा मनाईएको छ । प्रत्येक वर्ष झैस यसवर्ष पनि प्रतिष्ठानद्वारा सम्पन्न कार्यक्रममा अवधी भाषा, साहित्य र संस्कृति संरक्षणमा योगदान पु¥याउने व्यक्तिहरूलाई विशेष सम्मानका साथै गोश्वमी तुलसीदासको विभिन्न माध्यम कविता, गीत, सोहर, छंद लगायत बाचन गरी जीवनी स्मरण गरिएको थियो । कार्यक्रमको अध्यक्षता प्रतिष्ठानकी कावाअध्यक्ष शुशीला वैश्यले गरेकी थिइन् । प्रमुख अतिथिका रूपमा मधेशी आयोगका कावाअध्यक्ष तथा विशिष्ट अतिथिका रूपमा आयोग कै सदस्य विजयकुमार गुप्ता, प्रमुख जिल्ला अधिकारी धर्मराज जोशीको सहभागिता रहेको थियो । भारतबाट विशेष अतिथिका रूपमा आमन्त्रित अवधी भाषा प्रबद्र्धक सन्दीप मिश्रा र इन्द्रेशबहादुर भदौरियालाई अवधी भाषा संरक्षणमा पु¥याएको विशिष्ट योगदानको ...

नेपालगन्ज, १० श्रावण - धार्मिक, वातावरणीय र सांस्कृतिक महत्व बोकेको कल्पवृक्ष हिन्दू धर्मग्रन्थहरूमा वर्णित एक दैवीक वृक्ष हो, जसलाई "इच्छा पूरा गर्ने वृक्ष" (Wish-fulfilling Tree) मानिन्छ। यो वृक्ष स्वर्गमा उत्पत्ति भएको र भगवान विष्णु तथा देवी लक्ष्मीको नजिक हुने विश्वास गरिन्छ। मनुस्मृति, पुराण र महाभारत लगायतका शास्त्रहरूमा यसको महिमा उल्लेख गरिएको छ। यो केवल वृक्ष नभई आस्था, समृद्धि, स्वास्थ्य र शान्तिको प्रतीक हो। यो बिरुवा जर्मनी मा बस्ने साधना अधिकारी रानाले बीउ पठाएर हेमन्त राज काफले ले बिरुवा बनाएका थिए । यही धार्मिक र वातावरणीय महत्त्वलाई आत्मसात् गर्दै राप्ती सोनारी गाउँपालिकामा अवस्थित भुवर भवानी मन्दिर माताको परिसरमा कल्पवृक्षको बिरुवा लगाईयो । कल्प वृक्ष मन्दिरका पुजारीले विधिपूर्वक भूमिपूजन गरेर लगाएका थियो। कल्प वृक्ष लगाउनु पर्यो भनेर दामोदर भण्डारीको...

नेपालगन्ज, ५ श्रावण – श्रावण महिनाको सोमबार हिन्दुधर्मालम्बीहरू यस महिनालाई विशेष महिनाको रूपमा मनाउने गर्दछन् । हिन्दु धर्मावलम्बीहरुका लागि सोमबारको दिन विशेष महत्वको दिन हो । यस दिन धेरै महिलाहरू भगवान शिवको व्रत बस्दछन् । तर केवल हिन्दु धर्मावलम्बी भएका देशमा मात्र होइन मध्य युरोपका देशहरूमा समेत सोमवारको खास महत्व छ । श्रावण महिनाको सोमबार नेपालगन्जको एतिहासिक धार्मिक शक्तिपिठ बागेश्वरी मन्दिरमा विभिन्न ठाउ“बाट श्रदालु भक्तजनहरूको घुइँचो लाग्ने गर्दछ । मुख्य रूपमा नेपालको जुनसुकै भूभागमा बस्ने मानिसहरूले पनि यस श्रावण महिनालाई विशेष रूपमा भगवान् शिवको पुर्जा अर्चनाका साथ ब्रत बस्ने परम्परा रही आएको छ । महिलाहरू हरियो पहिरनमा सजिनुका साथै, हरियो चुरा र हातमा मेहन्दी लगायर श्रावण महिना आएको महसुस गराउ“दछन् । भगवान् शिवको पूजा गरी ब्रत बस्ने गर्दछन् भने पुरुषहरू पनि पहेलो वस्त्रमा...

नेपालगन्ज, ३१ असार – हिन्दु सनातनी धर्मावलम्बीहरुको आस्थाको केन्द्रको रुपमा रहेको बागेश्वरी मन्दिर प्रा·ण भित्र शिवालयमा स्थापना हुन गईरहेको भगवान शिवको मुर्ति । करीब २ वर्ष अगाडी सो शिवालयलाई जिर्णोद्वारा गरिने भनी नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाले पहलकदमी गरेको थियो । सो पहलकदमी पछि उक्त शिवालयको सम्पूर्ण संरचनाहरु हटाई नयाँ स्वरुप प्रदान गरिएको छ भने सो मन्दिरमा अवस्थित रहेका भगवान शिवको जूँगे स्वारुपलाई नै कायम राख्ने भनी पटक पटक स्थानीयहरुको चाहना अनुसार नै गरिने भनी सार्वजनिक प्रतिबद्धता समेत जनाईएको थियो । सोही मुर्ति स्थापित गर्ने विषयमा केही समय अगाडी मात्र अर्को मुर्ति स्थापित हुँदा विवाद उत्पन्न भई नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका मेयर प्रशान्त बिष्टद्वारा अष्टधातुको मुर्ति वा इतिहास बोकेको जुँगे महादेवको पुरानो मुर्ति नै विधिवत प्राण प्रतिष्ठा गरिने भनिएको थियो । तर पुनः अष्टधातु...

नेपालगन्ज, २३ असार – भारतीय पर्यटकहरुलाई लक्षित गरी विगतका वर्षहरुमा शुरु गरिएको कैलाश मानसरोवरको यात्रा विगतमा करोनाकालदेखि २०७६ यता बन्द रहेको हुँदा हाल केही दिन अगाडीदेखि पुनः शुरु भएकोमा पर्यटकहरुद्वारा खुशी व्यक्त गरिएको छ । भारतीय पर्यटकहरुले नेपालगन्ज नाका प्रयोग गर्दै कैलाश मानसरोवर सम्मको यात्रा गर्ने गरेका छन् । जसबाट नेपालगन्जमा रहेको होटल व्यवसायीहरुलाई एक–दुई तीन सम्म भारतीय पर्यटकहरुलाई सेवा दिन मौका मिल्ने गरेकोमा विगत ०७४ देखि बन्द हुँदा आर्थिक नोक्सानी हुँदै आएकोमा हाल केही दिन अगाडी देखि शुरु भएदेखि नेपालगन्जका होटल व्यवसायीहरुले समेत खुशी व्यक्त गरेका छन् । कोरानाकालमा चाईनाले भारतीय पर्यटकहरुलाई रोक लगाएपछि कैलाश मानसरोवरसम्मको यात्रा रोकिएको थियो । धार्मिक पर्यटकहरुको लागि कैलाश मानसरोवरको यात्रा गर्दै सबभन्दा छिटो र छरितो भनेकै नेपालगन्ज नाका हुँदै गरिने यात्र...