Wednesday, September 30सत्यम खबर
Shadow

बिचार

चीनमा नियन्त्रण र सन्तुलनको संयन्त्रको अभाव

चीनमा नियन्त्रण र सन्तुलनको संयन्त्रको अभाव

आर्थिक, बिचार, राजनीति, विदेश, शिक्षा/स्वास्थ्य
मिति २०७८/०६/१७ गतेचिनियाँ सरकारको पछिल्लो अभियानको मुख्य समस्या घोषित उद्देश्यमा होइन, बरु तिनलाई सञ्चालन गर्ने प्रणालीमा छ । किनकि, चीनमा नियन्त्रण र सन्तुलनको संयन्त्रको अभाव छ ।चिनियाँ सरकारले देशका ठूला कर्पोरेसनहरू विरुद्ध कारबाही चलाइरहेको छ । यो कारबाही पछाडि के बृहत्तर उद्देश्य हुन सक्छ ? वा, यो शुद्धीकरण अभियानले चीनको आर्थिक रणनीतिलाई सघाउँछ ? चीनले कम्तीमा पनि १५ वर्षदेखि उसको निर्यात तथा स्थिर–सम्पत्ति लगानी आधारित अर्थिक वृद्धिलाई घरेलु उपभोग वृद्धिमार्फत पुनर्सन्तुलित गर्ने प्रयास गरिरहेको छ । अमेरिका र अन्य मुलुकसँग सम्बन्ध बिग्रँदै गएदेखि चीनलाई घरेलु उपभोग वृद्धिको आवश्यकता झन् टड्कारो बनेको छ ।चीनले घरेलु बजार वृद्धि गर्न सक्यो भने एकातर्फ उसको निर्यातमाथिको निर्भरता घट्छ । अर्कोतपर्फ, विदेशी फर्मका लागि चिनियाँ थप आकर्षक बन्न सक्छन्, जसले चीनको रणनीतिक क्षमता वृद्धि गर्...
चीनको छिमेकी देशहरुसँग बढ्दो सीमा विवाद

चीनको छिमेकी देशहरुसँग बढ्दो सीमा विवाद

CoVid19, आस्था, प्रदेश ५, बिचार, विचार/अन्तर्वार्ता, शिक्षा/स्वास्थ्य
प्रभात सिंहः चीनको १४ देशसँग जमिन जोडिएको छ । उसको समुन्द्र मार्गबाट नजिक रहेका छिमेकीहरु पनि छन् । जसमध्ये जापान, फिलिपिन्स, भियतनाम, थाइल्यान्ड, ताइवान लगायत छन् । ताइवानलाई चीनले देशको मान्यता दिएको छैन ।चीनको विश्वको तेस्रो ठूलो देश हो । उसको १४ देशसँग सीमा जोडिएको छ । उसको अधिकांश छिमेकी देशसँग सीमा विवाद छ । जुन हल हुने सम्भावना क्षीण छ । समुन्द्री टापुहरुका विषयमा पनि विवाद छ ।चीन र भारत बीच सीमाका विषयमा ठूलो विवाद छ । लद्दाखमा चीनले आफ्नो भूमि अतिक्रमण गरेको आरोप भारतले लगाउँदै आएको छ । त्यहाँ सन् २०२० मा दुई देशबीच झडप समेत भएको थियो । घटनामा दुवै देशतर्फ हताहती समेत भएको थियो ।चीनको भुटानसँग पनि सीमा विवाद छ । दोक्लाममा भएको विवाद र झडप यसकै कारण हो । चीनको जापान, भियतनाम, फिलिपिन्स, ब्रुनईलगायतका देशसँग साउथ चाइना सीमा रहेको टापुका विषयमा विवाद छ ।चीनको कम्बोडियासँग सीमा विवाद ...
आश्विन शुक्ल प्रतिपदामा पितृ विसर्जन हुने

आश्विन शुक्ल प्रतिपदामा पितृ विसर्जन हुने

CoVid19, अवधी, आस्था, धार्मिक, प्रदेश ५, बिचार, विचार/अन्तर्वार्ता, शिक्षा/स्वास्थ्य, समाज
मिति २०७८ असोज ११ गते– रोहित मिश्राआश्विन शुक्ल प्रतिपदाको दिन पितृ विसर्जन हुने भएको छ । प्रत्येक आश्विन कृष्ण प्रतिपदादेखि पितृ पक्ष (१६ श्राद्ध) शुरु हुने गर्छ र आश्विन शुक्ल प्रतिपदासम्म रहन्छ । १६ वटा तिथिमा दिवंगत भएको पितृलाई सम्मानका साथ बिहान जल वैदिक मन्त्रोच्चारणका साथ तर्पण गर्ने कुरा प्रचलनमा रहेको छ ।यस कारण यो पक्षलाई पितृ पक्ष भन्ने गरिन्छ । यस पक्षलाई केहीहरु प्रेत पक्ष पनि भन्छन् । व्यक्ति दिवंगत भएपछि विभिन्न योनीमा रहन्छ यसै योनीलाई प्रेत योनी भनिएको हो । पितृ पक्षको पहिलो दिन प्रतिपदा तिथिमा श्राद्ध गर्ने प्रथा रहेको छ । व्यक्ति जुन तिथिमा दिवंगत हुन्छ त्यही तिथिमा श्राद्ध कर्म गर्ने गरिन्छ । यसमा पुरुष दिवंगत भए पुरुष ब्राम्हणहरुलाई विधि विधानले भोज खुवाइन्छ जुन तिथिमा महिला दिवंगत हुन्छिन् त्यही तिथिमा महिला ब्राम्हिणीहरुलाई विधि विधान र श्रद्धाले भोज खुवाई यथाशक्य द...
आतंकवादबाट नेपाल पनि अछुतो रहन सक्दैन

आतंकवादबाट नेपाल पनि अछुतो रहन सक्दैन

CoVid19, अपराध, प्रदेश ५, बिचार, शिक्षा/स्वास्थ्य, समाज
मितिः २०७८ असोज ११ गतेविद्रोहीविश्वलाई निल्न आतंकवादरुपी राक्षस सुरसा जस्तो मुख फैलाएको छ यस कारण यो आतंकवाद वैश्विक रुपमा फैलिने खतरा छ जसबाट हाम्रो देश नेपाल पनि एक दिन अवश्य नै ग्रसित हुने अनुमान छ ।नेपालदेखि मात्र १ हजार ७ सय १० किमि टाढा अफगानिस्तान छ यहाँ तालिबानी शासन आएकोले यो देशमा विश्वका कुख्यात आतंकवादी संगठन यहाँ आफ्नो अखडा बनाउन सक्रिय भएका छन् त्यसो पनि तालिबानी आएसँग अब त्यहाँ आइएस खुरासान, अलकायदा, लश्करे तोयबा, जमात ए दावा लगायत दर्जनौं आतंकवादी संगठन देखा पर्न थालेका छन् । त्यहाँ अब यस्तै प्रकारको आतंकवादी संगठनले प्रवेश लिइ रहेका छन् यिनी सबैको उद्देश्य एउटै छ त्यो कार्य हो सम्पूर्ण विश्वमा आतंकवाद फैलाई निर्दाेषहरुको ज्यान लिनु । यस्तो कार्य विगतमा हामीले इराक, सिरियामा देखी सकेका छौं । जहाँ बगदादी नामको आतंकवादीको नेतृत्वमा हजारौं हजार शिया मुस्लिम, यजीद समुदायको बच्च...
‘नेपाल र भारतको सम्बन्ध प्राकृतिक हो, चीनसंग व्यावहारिक सम्बन्ध हुन सक्दैन !’

‘नेपाल र भारतको सम्बन्ध प्राकृतिक हो, चीनसंग व्यावहारिक सम्बन्ध हुन सक्दैन !’

CoVid19, आस्था, प्रदेश ५, बिचार, राजनीति, विचार/अन्तर्वार्ता, शिक्षा/स्वास्थ्य
काठमाडौं । नेपाल भारतको प्राकृतिक सम्बन्ध आदिकालदेखि रहि आएको हो । धार्मिक, सामाजिक र साँस्कृतिक आधारमा बनेको सम्बन्धलाई अहिलेको बदलिएको परिवेशमा कृत्रिम ढंगले परिभाषित गर्नु अनुचित नै हुनेछ । खुला सिमानाले नेपाल भारत सम्बन्धलाई प्रगाढ बनाएको छ । धार्मिक ,सत्कर्म, साँस्कृतिक कार्य, अवसर, उपभोग्य वस्तुको बेरोकटोक आयात तथा अन्य आवश्यक कार्य हेतु खुला सिमानाको स्वतन्त्रतापूर्वक उपभोग गर्दा दुई स्वतन्त्र देशको भेद मेटिएको जस्तो लाग्थ्यो । नेपालका शासकहंरु किरात, लिच्छवी, मल्ल र शाहवंश भारतबाटै आएर यहाँ शासन गरेकोले भारतको प्रभाव नेपाली समाजमा आदिकालदेखि रहेको छ । भारतीय प्रभावकै अभ्यासमा शताब्दियौंपछि नेपाली मौलिक पहिचान बनाउन सफल नेपाली समाजको धार्मिक, सामाजिक, साँस्कृतिक, भाषा, भेषभूषा आदिमा भारतीय झलक अवशेषको रुपमा अहिले पनि पाइन्छ । २००७ सालको परिवर्तन पश्चात हिन्दी भाषालाई पाठ्...
भारत-चीन-अमेरिका ‘ट्र्यांगल’

भारत-चीन-अमेरिका ‘ट्र्यांगल’

CoVid19, प्रदेश ५, बिचार, राजनीति, विचार/अन्तर्वार्ता, शिक्षा/स्वास्थ्य
अमित ढकाल सन् २०३० सम्ममा विश्वका तीन सबैभन्दा शक्तिशाली अर्थतन्त्रमा चीन, अमेरिका र भारत हुनेछन्। अहिले पनि विश्वमा यी तीन मुलुकको आर्थिक र सामरिक सामर्थ्य कम छैन . सन् २०५० सम्ममा यी तीन मुलुकको आर्थिक र सामरिक तागत यति धेरै बढ्नेछ, अरू मुलुक 'फुच्चे' देखिने छन्। विश्व प्रसिद्ध कम्पनी 'प्राइस वाटर हाउस कुपर्स' का अनुसार सन् २०५० मा चीनको अर्थतन्त्र ५८.५ ट्रिलियन डलरको हुनेछ भने दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्रका रूपमा भारतको ४४.१ ट्रिलियन र अमेरिकाको ३४.१ ट्रिलियन डलर हुनेछ। चौथो नम्बरमा उक्लने इन्डोनेसियाको १०.५ ट्रिलियन डलर मात्र हुनेछ। आजका आर्थिक शक्ति जापान, जर्मनी, बेलायत, 'टप टेन' मा त पर्नेछन्, तर उनीहरूको आकार यी तीन भीमकाय अर्थतन्त्रको दाँजोमा एकदमै सानो हुनेछ। भविष्यमा पनि प्रविधि र आर्थिक तागतले मुलुकहरूको सामरिक शक्ति निर्धारण गर्नेछ। त्यसमा पनि चीन, भारत र अमेरिकालाई कसैले भ...
हत्या घटनाको निष्पक्ष जाँच होस्

हत्या घटनाको निष्पक्ष जाँच होस्

CoVid19, अपराध, प्रदेश ५, बिचार, विचार/अन्तर्वार्ता, शिक्षा/स्वास्थ्य, समाज
मितिः २०७८ असोज ३ गतेशुभम् शर्मा२०७८ श्रावण महिनामा बाँके जिल्लाको जानकी गाउँपालिका वडा नं. २ बेलभार अन्तर्गत रहेको नेवाजी गाउँमा बस्ने नन्कुन्नी धोबीलाई दाईजोको कारण उनीका श्रीमान राम कुमार धोबी, जेठाजु इतबारी धोबी लगायत मिलेर हत्या गरेको घटना ।त्यस्तैै २०७८ श्रावण महिनामा नै नेगउमनपा वडा नं. १७ परसपुरमा रहेकी एक जना विधुवा महिला निर्मला कुर्मीको अपहरणपछि शरीर बन्धकमा पारेपछि उनीको हत्या घटनाले के बुझिन्छ भने यहाँ घरेलु हिंसा चरममा छ र यहाँको प्रशासन यस्तो घटना रोक्न असक्षम छ ।यी दुवै घटना घटेपछि पीडित पक्षले न्याय पाउन बाँके जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा पुगी जाहेरी निवेदन दर्ता गराउने प्रयास ग¥यो तर पीडक पक्षतर्फ लागेको प्रहरीले उनीको गुनासो सुन्ने प्रयास नगरी कार्यालयबाट धकेली बाहिर निकाल्यो । यी दुवै घटनाको ढाकछोप गर्न केही राजनीतिक दलका स्थानीय नेता लागी परेकोले पीडित पक्षले अहिलेसम्म न्य...
उईगर मुस्लिममाथि दमन रोक्न सबैतर्फबाट आवाज उठ्नु पर्ने

उईगर मुस्लिममाथि दमन रोक्न सबैतर्फबाट आवाज उठ्नु पर्ने

CoVid19, अपराध, आस्था, प्रदेश ५, बिचार, विचार/अन्तर्वार्ता, विदेश, शिक्षा/स्वास्थ्य, समाज
मितिः २०७८ असोज ३ गतेविद्रोहीछिमेकी देश चीनको जिनजियांग र सिक्यांग प्रान्तमा उईगर समुदायको ठूलो बसोबास छ । यिनी उईगर समुदाय इस्लाम धर्मका अनुयायी हुन् । यसकारण यिनीहरु मुस्लिम हुन तर यसै कारण चीनले सधैं यिनीहरुको हक अधिकारको हनन गर्दै दमन समेत गर्दै आएको छ । उईगर मुस्लिमलाई त्यहाँ शिक्षा पाउने अधिकारबाट बञ्चित गरिएको छ । उईगर मुस्लिमप्रति यति मात्रै ज्यादती छैन । त्यहँँ मुस्लिमको प्रचलित नाम राख्न मनाही छ । प्रमुख इस्लामी ग्रन्थ पढ्न रोक लगाइएको छ । नमाज लगायत लुकीछिपी ढंगले पढ्ने गर्छन् उनी । त्यहाँ मस्जिद छ तर माइकबाट अजान दिन मनाही गरिएको छ । जस उईगर मुस्लिमले चीनको विरुद्धमा आवाज उठायो । त्यसको दमन गरिएको छ । चीनको बंकरमा करीब २ लाख जति उईगर मुस्लिमलाई बन्धक बनाई दास जस्तो राखिएको समाचार बारम्बार प्रकाशित हुँदै आएको छ । जुन वस्तु चीनियाँको लागि खाद्य वस्तु छ त्यो वस्तु मुस्लिम समुदायमा...
हिन्दु राष्ट्र र राजसंस्था पक्षधर शक्तिहरु एकताबद्ध हुनुपर्छ

हिन्दु राष्ट्र र राजसंस्था पक्षधर शक्तिहरु एकताबद्ध हुनुपर्छ

CoVid19, आस्था, प्रदेश ५, बिचार, राजनीति, समाज
मिति : २०७८ भाद्र २८ गतेविद्रोहीहिन्दु राष्ट्र र राजसंस्थाको पक्षमा भर्खरै एकीकृत नेपाल नामको हिन्दुवादी पार्टीको उदय हुने भएको छ ।एकीकृत नेपाल पार्टीको घोषणा समारोहमा देशमा नकारात्मक शक्ति बढ्दै जाँदा नेपालको राजनीतिक अन्यौलमा पुगेको भनाईहरु राखिएको छ । वास्तविकरुपमा भन्ने हो भने एकदमै सत्य कुरा हो कि देशमा नकारात्मक शक्ति धेरै बढेका छन् जसको कारण यहाँ प्राचीन वैदिक सनातन धर्म लोप भई रहेको छ । धर्मको संरक्षण संवद्र्धन गर्ने राजसंस्थाको अन्त गरिएको छ ।देशमा लोकतन्त्र, गणतन्त्र आएसँगै वैदिक सनातन धर्मावलम्बीहरुको ठूलो हानी नोक्सानी भएको छ अहिले यहाँ विदेशी धर्म, संस्कृति मान्नेहरुको वर्चस्व बढेको छ । यसको सट्टा प्राचीन वैदिक संस्कृति मान्नेहरुलाई अपमानित गर्न थालिएको छ । सत्तामा विभिन्न समय विदेशीको इशारामा सरकार बनेकोले विदेशी धर्मको महिमामण्डन गर्ने कार्य शुरु भएको छ । यसरी देशका मन्दिर, ...
इतिहासको पानाबाट : एक्लै ६० भन्दा बढि तालिबानीलाई ज्यानले मारी दिने वीर गोर्खाली

इतिहासको पानाबाट : एक्लै ६० भन्दा बढि तालिबानीलाई ज्यानले मारी दिने वीर गोर्खाली

CoVid19, आस्था, प्रदेश ५, बिचार, शिक्षा/स्वास्थ्य, समाज
मिति २०७८ भाद्र २८ गतेमोहित मिश्रावीर नेपालीको वीरताको कथा सम्पूर्ण विश्वमा विख्यात छ ।यसै मध्येका एक जना वीर नेपाली हुन् दीपप्रसाद पुन उनीले एक्लै ६० भन्दा बढि तालिबानीलाई ज्यानले मारी नेपालीको वीरगाथा इतिहासमा राख्न सफल भएका छन् । सेप्टेम्बर सन् २०१० को यो घटना हो । त्यस समय रोयल गोरखा रायफल्सको पहिलो बटालियनका सदस्य रहेका दीप प्रसाद पुन बेलायतको तर्फबाट अफगानिस्तानको हेलमन्द प्रान्तको बाबाजी नामको स्थानको प्रांगणमा तैनाथ थिए ।त्यस समय उनीले देखे कि २ जना तालिबानी आतंकवादी बम राख्न एउटा खाडल खनी रहेका छन् । अनि उनी बुझी हाले कि शत्रु मेरो आसपासमा धेरै संख्यामा छन् र आफूलाई चारैतर्फबाट घेरामा लिई सकेका छन् । मृत्यु अति नै नजीक रहेको थियो । आफू र आफ्नो ३ जना साथीलाई मर्नबाट बचाउनु छ, यो कुराको मनन गरी रहेका थिए उनी कि तालिबनी आतंककारीहरुले उनीमाथि राकेटचालित हातेगोला र एके ४७ गोली हान्न शु...