आस्था

क्षितिज विक्रम खनाल – मितिः २०८२ पौष १० गते, बिहिबार नेपाल हिन्दु बहुल राष्ट्र हो। यहाँको सामाजिक संरचना, सांस्कृतिक चेतना, पर्व–परम्परा र जीवनदर्शनको मूल आधार हिन्दु दर्शनमै टेकेको छ। यद्यपि नेपाल बहुधार्मिक देश हो र यहाँ विभिन्न धर्म, संस्कृति र परम्पराहरू सहअस्तित्वमा छन्। यही सहअस्तित्वको परिवेशमा पछिल्ला वर्षहरूमा “क्रिसमस डे” नामक पर्व नेपालमा तीव्र रूपमा देखिन थालेको छ। यो केवल एउटा नयाँ पर्वको प्रवेश मात्र होइन, बरु सांस्कृतिक चेतना, धार्मिक समझदारी र सामाजिक दिशाबोधसँग जोडिएको गम्भीर प्रश्न पनि हो। क्रिसमस डे मूलतः इसाई धर्मसँग सम्बन्धित पर्व हो। यो दिन इसाई धर्मका संस्थापक ईसा मसीहको जन्मको सम्झनामा मनाइन्छ। धार्मिक मान्यताअनुसार ईसा मसीहलाई परमेश्वरको पुत्र तथा मानव जातिको उद्धारक मानिन्छ। बाइबलको नयाँ करारमा उल्लेख भएअनुसार उनको जन्म अत्यन्त साधारण परिवेशमा भएको थियो। ...

प्रेमचन्द्र झा मितिः २०८२ पौष ९ गते, बुधबार संघीय लोकतान्त्रिक गणतान्त्रिक संविधान लागू भएपछि मधेस प्रदेशले धेरैले कल्पना गरेको जस्तो परिवर्तन भोग्न सकेन। संघीयता मधेसका लागि अधिकार, पहिचान र समृद्धिको ढोका खोल्ने ऐतिहासिक अवसर थियो। जनताले आफ्नै प्रदेश सरकारबाट शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी, उद्योग र पूर्वाधार विकासमा ठोस सुधारको अपेक्षा गरेका थिए। तर संविधान कार्यान्वयनपछिको पहिलो चुनावदेखि हालसम्म आइपुग्दा मधेस प्रदेशको अवस्था हेर्दा प्रश्न उठ्छ— शासन प्रणाली फेरियो, सरकार फेरियो, मुख्यमन्त्री फेरिए, तर मधेस किन फेरिन सकेन ? संघीयतापछिको पहिलो प्रदेश सरकारदेखि अहिलेसम्म मधेस प्रदेशले करिब आधा दर्जन मुख्यमन्त्री पाइसकेको छ। लालबाबु राउतबाट सुरु भएको यो यात्रा सरोज यादव, सतिशकुमार सिंह, जितेन्द्र सोनल, सरोज कुमार यादव हुँदै हालका मुख्यमन्त्री कृष्णप्रसाद यादवसम्म आइपुगेको छ। नाम, अनुहार र...

काठमाडौँ, ७ पाैष - बंगलादेशमा जिहादी समूहद्वारा हिन्दू युवा दीपु चन्द्र दास को निर्मम हत्या गरिएको घटनाको विरोधमा राष्ट्रिय एकता अभियानले काठमाडौँस्थित बंगलादेशी राजदूतावास घेराउ गर्दै विरोध प्रदर्शन गरेको छ। प्रदर्शनकारीहरूले “अल्पसंख्यकको सुरक्षा ग्यारेन्टी गर”, “मानवअधिकारको सुरक्षा गर”, “हिन्दूको हत्या बन्द गर” जस्ता नारा लगाउँदै बंगलादेश सरकारको कडा आलोचना गरे। साथै “मोहम्मद युनुस सरकार मुर्दावाद”, “बंगलादेश मुर्दावाद”, “बंगलादेश दूतावास खारेज गर” जस्ता नारासमेत घन्काएका थिए। प्रदर्शनलाई सम्बोधन गर्दै समाजसेवी माधव सिंहले बंगलादेशमा हिन्दू तथा अन्य अल्पसंख्यकमाथि बढ्दो हिंसा गम्भीर मानवअधिकार उल्लङ्घन भएको बताए। उनले भने, “धर्म र पहिचानका आधारमा निर्दोष नागरिकको हत्या हुनु सभ्य समाजका लागि लज्जास्पद कुरा हो। अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले अब मौन बस्न मिल्दैन।” त्यसैगरी, राष...

नेपालगन्ज, ७ पाैष ।- भनिन्छ, एउटा कारागार खुल्नु भने भनेको दश स्कुल बन्द हुुनु हो । अपराध नियन्त्रण गर्ने विभिन्न निकाय छन् तर किन बढ्दै छन् नेपालमा अपराध ! यस्तै गतिविधलाई लिएर बनाईएको छ बाँके कारागारको एक रिपोर्ट । हो कैदीहरु अपराध गरेका हुन्छन् र कानुन बमाेजिम संजाय पाउनु पर्छ । तर पनि तिनकाे मानवअधिकार रहन्छ । कैदीबन्दीहरुलाई नेपाल सरकारको जनावर रुपी व्यवहार आखिर कहिले सम्म ? कैदीहरुको एउटै भनाई छ, हामी अपराध गरेका छौ हामी संजायको भागीदार हौँ, हामी संजाय पाउनु पर्छ । हामीलाई नेपालगन्ज कार्यालयमा कैदीले पाउनु पर्ने सेवा सुविधा त दियो तर हामीले बस्ने ठाउँ खोई ? झन त्यसै माथि विक्रम संवद २००० सालमा स्थापना भएको जिर्ण कारागारको भवन, कति खेरा जिर्ण भवन भत्किन्छ ठेगान छैन ! हामीलाई अन्तैको कारागारमा सर्न मिल्ने नियम छैन र सरकार ? भन्ने प्रश्न समेत गरिरहेका छन् । हो यो अवस्था नेपालगन्ज...

कपिलवस्तु, ७ पाैष - २०२५ डिसेम्बर २१, लुम्बिनी — २०२५ को पहिलो हिमालय क्षेत्रीय छायाँकला परिक्रमाले लुम्बिनी बुद्ध विश्वविद्यालयमा समापन गर्यो। आठ दिनसम्म चलेको यस सांस्कृतिक कार्यक्रमले चीनको एनिमेशन चलचित्रलाई माध्यम बनाएर नेपालका तीन विश्वविद्यालयमा सभ्यताको आदानप्रदानको पुल निर्माण गर्यो। त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा उद्घाटन समारोहमा प्रख्यात चलचित्रकर्मी प्रदीप खड्का, कविता नेपाली, प्रदीप शाही, बुद्धि तामाङ, के.पी. पाठक र विजय बराल लगायत उपस्थित थिए। परिक्रमामा चयन गरिएका चलचित्रहरू—《नयाँ देवता सूची: याङ्जान》, 《सेतो सर्प: उत्पत्ति》, 《लो सियाओहाइ युद्ध कथा २》—ले चीनको परम्परागत संस्कृति र आधुनिक प्रविधिको संयोजन देखाए। साथै AIGC वेब सिरिज 《पहाडको आत्मा》ले कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रयोगमार्फत नयाँ सिर्जनात्मक मार्ग अन्वेषण गरेको छ। कार्यक्रमले केवल चलचित्र प्रदर्शनमा सीमित नभई "प्रदर्श...

कपिलवस्तु, ६ पाैष - कपिलवस्तु जिल्लाको बाणगंगा नगरपालिका वडा नं २ स्थित कपिलवस्तु प्राविधिक प्रतिष्ठानमा एचए र सिएमएलटी अध्ययनरत दोस्रो वर्षका विद्यार्थीहरूका लागि क्लिनिकल प्राक्टिस अभिमुखीकरण तथा सपथ ग्रहण कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ। कार्यक्रमको अध्यक्षता प्रतिष्ठानका कार्यकारी निर्देशक तथा निजी प्राविधिक शिक्षालय महासंघका केन्द्रीय अध्यक्ष अरुण कुमार पाण्डेयले गर्नुभएको थियो। अध्यक्ष पाण्डेयले प्राविधिक शिक्षाले दक्ष, जिम्मेवार र मानवताप्रति संवेदनशील स्वास्थ्यकर्मी उत्पादन गर्ने उद्देश्य बोकेको उल्लेख गर्दै विद्यार्थीहरूलाई इमान्दारी, अनुशासन र सेवाभावलाई जीवनको मूल मन्त्र बनाउन आग्रह गर्नुभयो। कार्यक्रममा प्रशासकीय अधिकृत तथा प्रशासकीय प्रमुख पुनीत कुमार मिश्रले क्लिनिकल अभ्यास स्वास्थ्य शिक्षा कै मेरुदण्ड भएको बताउँदै व्यवहारिक ज्ञान र पेशागत मर्यादाले नै विद्यार्थीलाई सफल स्वास्...

रमेश कुमार बोहरा मितिः २०८२ पौष ६ गते, आईतबार माननीय सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रीज्यू यो खुला पत्र कुनै संगठनको औपचारिक ज्ञापन पत्र होइन । यो देशभरका हजारौँ श्रमजीवी पत्रकार, साना लगानीमा सञ्चालित सञ्चारमाध्यम र स्वरोजगारमुखी मिडियाको दैनिकीसँग गाँसिएको पीडा, संघर्ष र राज्यद्वारा गरिएको दीर्घकालीन बेवास्ताको लिखित साक्ष्य हो । यो भावनाले होइन, तथ्यले बोल्ने दस्तावेज हो । आग्रहमा होइन, अधिकारका आधारमा प्रश्न उठाउने पत्र हो । र यो चेतावनी पनि हो । यदि समयमै सम्बोधन भएन भने नेपाली सञ्चार क्षेत्रको आधारस्तम्भ क्रमशः कमजोर हुँदै अन्ततः धराशायी हुने निश्चित छ । नेपाल पत्रकार महासंघ काठमाडौं शाखाको सचिवको तर्फबाट यस्तो खुला पत्र सार्वजनिक गर्न बाध्य हुनु स्वयंमा राज्य संयन्त्रप्रतिको गहिरो निराशाको प्रमाण हो । विगतमा मन्त्रालय, विभाग र सम्बन्धित निकायहरूसमक्ष पटक–पटक ज्ञापनपत्र बुझाइयो ।...

विष्णु पादुका मिति : २०८२ पौष ४ गते, शुक्रबार कथाको चुरो समातेर सटिक र संक्षिप्त स्वरुपमा देखाउने कला भेटिन्छ लघुकथामा । कल्पध्वनि यसको शाब्दिक अर्थ हुन्छ – कल्पनाबाट जन्मिएको ध्वनि, अर्थात् वास्तविक रूपमा नसुनिने तर अनुभूतिमा बज्ने आवाज । कथाहरूका केही अर्थ–स्तर अवस्य हुन्छन् । मन, स्मृति, पीडा, प्रेम, डर वा आकांक्षाले सिर्जना गर्ने आन्तरिक आवाज बोकेर । उदाहरणका लागि मौनताभित्र पनि बजिरहने सम्झनाको स्वर हुन्छ । नबोलेको पीडाको आवाज, शब्द बन्न नपाएको अनुभूतिको गुञ्जन हुन्छ । चेतनाको भित्री कम्पन जहाँ ध्वनि कानले भन्दा मनले सुन्छ । यो नै अस्तित्वको सूक्ष्म संकेत हो । कल्पध्वनि भन्नाले दृश्य नभएको दृश्य, आवाज नभएको संगीत,अनुभूतिले मात्रै चिन्ने संकेत जनाउँछ । कल्पध्वनि भनेको मौनभित्र लुकेको आवाज हो, जो यथार्थभन्दा गहिरो र अनुभूतिभन्दा नजिक हुन्छ । समाजका पचपन्न झ्यालबाट नियालिएक...

नेपालगन्ज, ३ पौष – बढ्दो सवारी दुर्घटनालाई न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्यले ब्रीटिस इङ्लिस बोर्डिङ स्कुल नेपालगन्ज मा ट्राफिक सचेतना कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । उक्त कार्यक्रममा ट्राफिक प्रहरी कार्यालय नेपालगन्जका हवल्दार कृष्णबहादुर खड्का र सहायक हवल्दार टेकराज अधिकारीले विद्यार्थीहरूलाई ट्राफिक नियम सम्बन्धी महत्वपूर्ण जानकारी प्रदान गरेका थिए । कार्यक्रममा विद्यार्थीहरूलाई ट्राफिक बत्तीको अर्थ, सडक पार गर्ने सही तरिका, सवारी साधन प्रयोग गर्दा अपनाउनु पर्ने सावधानी तथा हेल्मेट किन अनिवार्य रूपमा लगाउनु पर्छ भन्ने विषयमा व्यवहारिक र उदाहरणसहित सचेतना दिइएको थियो । विशेषगरी बालबालिकालाई सानै उमेरदेखि ट्राफिक नियमको ज्ञान भए दुर्घटना न्यूनीकरण गर्न सकिने र अभिभावकलाई पनि विद्यार्थीहरुले जानकारी दिनु पर्ने भने । ट्राफिक प्रहरीले हेल्मेटले टाउकोको सुरक्षा मात्र नभई जीवन रक्षा गर्ने महत...

खजुरा, १ पाैष - खजुरा गाउँपालिका वडा नं. २ बाँकेको स्थानीयतहको सेवा प्रवाहमा सुशासन र जवाफदेहिता सम्बन्धी चौमासिक सार्वजनिक सुनुवाई कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ। खजुरा गाउँपालिका वडा नं. २ सितापुरको आयोजना र उत्पीडित सामुदायिक विकास केन्द्र (ओसिडिसी) बाँकेको सहजीकरणमा चालू आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को प्रथम चाैमासिक सार्वजनिक सुनुवाई कार्यक्रमको आयोजना गरिएको थियो । खजुरा गाउँपालिका वडा नं. २ ले सुशासन पारदर्शशिता र नागरिककाे सूचना पाउने हक अधिकारलाई प्रत्याभुति दिलाउने गरि सार्वजनिक सुनुवाई गरेको हुँदा स्थनियवासीहरु हर्षित भएका छन् । कार्यक्रममा वडा अध्यक्ष धनराम ओली क्षेत्री खुला सत्रमा वडावासिहरुले उठाएका प्रश्न तथा जिज्ञासाहरुको संबाेधन गर्दै पहिलो त्रैमासिक गतिविधिकाे प्रगति प्रतिवेदनका साथै पालिकाबाट वडामा आएकाे बजेटबाट निर्माण भएका विभिन्न याेजनाकाे भाैतिक तथा पुजिगत प्रगतिबारे उल्ले...