Saturday, May 30सत्यम खबर
Shadow

विदेश

घट्दाे जनसंख्याले चीन चिन्तित

घट्दाे जनसंख्याले चीन चिन्तित

आस्था, प्रदेश ५, विदेश, शिक्षा/स्वास्थ्य, समाचार, समाज
काठमाण्डौ, २६ जेष्ठ –जनसांख्यिक रूपले संसारको सबैभन्दा ठूलो देश अहिले संकुचननजिक छ । विश्वको करिब १७ प्रतिशत मानिस चीनमा बस्छन् । चार दशकमा चीनको जनसंख्या ६६ करोडबाट बढेर एक अर्ब ४० करोड पुगेको तथ्यका बाबजुद सन् १९५९–१९६१ को ठूलो महामारीपछि पहिलोपटक चीनको जनसंख्या यस वर्ष घट्ने अनुमान गरिएको छ । राष्ट्रिय तथ्यांक ब्युरोको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार चीनको जनसंख्या सन् २०२१ मा एक अर्ब ४१ करोड २१ लाख २० हजारबाट एक अर्ब ४१ करोड २६ लाख पुगेको छ, अर्थात् चार लाख ८० हजारको अत्यन्त न्यून वृद्धि भएको छ, जुन एक दशकअघि आठ करोड जनसंख्या वृद्धिको सानो अंश मात्र हो । केही वर्षयता जन्मदर घटिरहेको थियो । त्यसमा कठोर कोभिड–१९ उपाय अवलम्बन भइरहँदा सन्तान जन्माउने अनिच्छाले जन्मदर थप घटेको हो । सन् १९८० को दशकको उत्तरार्धमा चीनको कुल प्रजनन दर (प्रतिमहिला) दुई दशमलव ६ थियो, जुन मृत्युदरलाई प्रतिस्थापन ग...
देवभूमि हरिद्वारमा पत्रकारहरु सम्मानित, अर्को बैठक हिमाचलको सिमलामा हुने तयारी

देवभूमि हरिद्वारमा पत्रकारहरु सम्मानित, अर्को बैठक हिमाचलको सिमलामा हुने तयारी

अवधी, आस्था, प्रदेश ५, विदेश, शिक्षा/स्वास्थ्य, श्रम/रोजगार, समाचार
नेपालगन्ज, २० जेष्ठ – नेपाल–भारत सीमावर्ती जिल्ला बहराइचका वरिष्ठ पत्रकारहरुको टोली प्रिन्ट एण्ड इलेक्ट्रानिक जर्नलिस्टस एसोसिएशनको कार्यकारणी बैठक सम्पन्न भएको छ । उनको संस्थाका ब्यानरमा रहेको राष्ट्रिय कार्यकारिणीका सदस्यहरुसँगै देवभूमिको स्थापना दिवसका अवसरमा हरिद्वारस्थित गुरुकुल कागडी विश्वविद्यालयको सेमिनार हलमा आयोजित राष्ट्रिय कार्यकारिणी बैठकमा उनले सो अवसरमा मध्यप्रदेश, हिमाचल, उत्तर प्रदेश, उत्तराखण्ड, बिहार, दिल्ली, देहरादुन, राजस्थान लगायतका विभिन्न राज्यका वरिष्ठ पत्रकार तथा कार्यकारिणी सदस्यहरुको उपस्थिति रहेको थियो । राष्ट्रिय अध्यक्ष गिरीशचन्द्र कुशवाहाको नेतृत्वमा देशभरका पत्रकारहरुले पत्रकार एकताको नारा लगाएका थिए । सो अवसरमा विभिन्न पत्रकारहरुलाई फूलको मालासहित अंगवस्त्र, मेमोन्टो, सम्मान पत्र लगाएर सम्मान गरिएको थियो । सो अवसरमा पत्रकार अजय शर्माले सम्मेल...
“उइगर माथिको दमनमा अझै निरन्तरता”

“उइगर माथिको दमनमा अझै निरन्तरता”

अपराध, आस्था, प्रदेश ५, विदेश, समाचार, समाज
चिनको सिन्जियाङ प्रान्तमा बसोबास गरिरहेका करोडौं त्यहाका अल्पसंख्यक उइगर मुसलमान हरुलाइ चिनले गरिरहेको व्यापक दमन र मानव अधिकार हननले चिनको छबिलाइ अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा उदाङो बनाइदिएको छ।आत्म निर्णयको अधिकारको लागि उइगर मुसलमानले गर्ने शान्तिपुर्ण अहिन्सात्मक आन्दोलन हरुमा चिनले उनिहरुमाथी गरेको दमन र अत्याचारले बिश्वको नजरलाइ चीन तिर हेर्न बाध्य बनाएको छ।चिनले त्यहाका गरिब दस लाख भन्दा बढी उइगर हरुलाइ कठोर यातनाका साथ श्रम शिबिर हरुमा बन्दी बनाएर राखेको छ भने बाकी उइगर मुसलमान हरुलाइ पनि उनिहरुको आत्म निर्णयको अधिकार बाट बन्चित गर्दै करोडौं मुसलमान हरुलाइ दासत्वको व्यबहार गर्दै आइरहेको छ।उइगर मुसलमान प्रती चिनको यो दमनको नितिले उ आफ्नो नागरिक प्रती समान अधिकारको पक्षमा छैन भन्ने स्पष्ट हुन्छ।चिनको उत्तर पश्चिम् प्रान्त शिन्जियाङ्गमा उल्लेख्य रुपमा बसोबास गरेका उइगर मुसलमान समुदाय लाइ फरक...
चीनको ‘शून्य कोभिड नीति’का कारण वहुराष्ट्रिय कम्पनीहरु संकटमा

चीनको ‘शून्य कोभिड नीति’का कारण वहुराष्ट्रिय कम्पनीहरु संकटमा

आर्थिक, आस्था, प्रदेश ५, विदेश, श्रम/रोजगार, समाचार
काठमाण्डौ, १९ जेष्ठ –चीनको शून्य–कोविड नीतिका कारण त्यहाँको व्यापार/ब्यवसाय निरन्तर ओरालो लागिरहेको छ। चीनियाँ नीति र लगातारको लकडाउनका कारण आपूर्ति र माग दुवैमा ठूलो असर परेको छ। जसले वहुराष्ट्रिय कम्पनीहरुले ठूलो क्षति व्यहोर्नु परेको छ।बहुराष्ट्रिय कम्पनीका लागि चीन पहिलो वा दोस्रो ठूलो उपभोक्ता बजार हो। तर,सांघाईको वित्तीय केन्द्र सहित दर्जनौं मुख्य चिनियाँ सहरहरूमा कोरोना भाइरस नियन्त्रणका लागि लकडाउन गरिएको छ। त्यसैले यी कम्पनीहरुका लागि असहज अवस्था उत्पन्न भएको चाइना मार्केट रिसर्च ग्रुपका प्रबन्ध निर्देशक बेन क्याभेन्डरले बताए। रुसं–युक्रेन युद्धका कारणले धेरै कम्पनीहरुले अरबौं डलरको घाटा व्यहोरिरहेका बेला चीनको लकडाउनले ती कम्पनीहरु थला परेका छन् ।संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको व्यापार युद्धका कारण धेरै व्यवसायीहरूले आफ्नो उत्पादनलाई चीन बाहिर सार्न खोजिरहेका छन् । गत महिना, एप...
अमेरिका चर्चा: डा. देब जोशी

अमेरिका चर्चा: डा. देब जोशी

आस्था, प्रदेश ५, विचार/अन्तर्वार्ता, विदेश, शिक्षा/स्वास्थ्य, श्रम/रोजगार, समाज
मिति: २०७९ जेष्ठ १४ गते, शनिबारमानिसहरु अमेरिकाको बारेमा कुरा गर्दछन् । आज नेपालको गाउँ-गाउँमा अमेरिकाको चर्चा छ, र यो अकारण छैन । यो यसकारण पनि महत्वपूर्ण छ कि मैले पहिले लेख्ने कोसिस गरेको महाशाक्तिहरुको नयाँ दिग्विजयको दुन्दुभी अन्तर्गत भै-रहेको छ । यो निसन्देह: इतिहासको पुन: अन्त्यको कोसिस र भाष्य सिर्जनाको शृंखला अन्तर्गत भैरहेको छ । तर, मेरा अमेरिका सम्झनाहरु भने सरल छन् - मलाई नेपाली कथानक चलचित्र 'ट्रक-ड्राइवर'को धूमिल सम्झना भै-रहेछ। त्यसका एक जना रक्स्याहा पात्र - सम्भवत: मदनकृष्ण श्रेष्ठ - ले कुनै मदिरालयमा आफ्ना लाहुरका सम्झनाका पोयाहरु ऊधिन्नु भएको एक दृश्य छ। त्यो बिश्व-युद्दको कुनै मोर्चामा कसरी एक बहादुर नेपालीले प्रतिकूलता सामना गर्यो, परिस्थिति माथि बिजयी भयो भन्नेसँग सम्बन्धित छ। र आजको यथार्थ यो छ कि नेपालको जनसंख्याको ठूलो हिस्साले अमेरिका प्रबासको बाटो रोजेको छ । र, य...
चीनको कठोर लकडाउनले जनसङ्ख्या संकट बढ्ने

चीनको कठोर लकडाउनले जनसङ्ख्या संकट बढ्ने

CoVid19, आर्थिक, प्रदेश ५, विदेश, शिक्षा/स्वास्थ्य, समाचार, समाज
काठमाण्डौ, ६ जेठ - चिनियाँ अघिल्लो पुस्ताका लागि अबको पुस्ताको चिन्ता बनेको छ । उनीहरुले पछिल्लो पुस्ताको सफल भविष्यलाई जीवनमा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण लक्ष्यहरू मध्ये एक मानेका छन् । यसका लागि ठूलो त्याग गर्न पनि तयार छन्।सांघाईमा छ हप्तादेखि जारी लकडाउनका समयमा एक परिवारले सरकारी क्‍वारेन्टाइनमा जान अस्वीकार गर्दा प्रहरी अधिकारीले उनीहरुका बच्चाको भविष्य नै अन्धकार बनाइदिने चेतावनी दिए। ‘यदि तपाईंले सरकारको आदेश पालना गर्नुभएन भने, तपाईंलाई सजाय हुनेछ, र सजायले तपाईंको परिवारको तीन पुस्तालाई असर गर्नेछ,’ प्रहरी अधिकारीले पोस्ट गरिएको भिडियोमा क्यामेरामा औंला देखाउँदै भने। उक्त भिडियो अहिले सामाजिक सञ्‍जालमा भाइरल भइरहेको छ। ‘हामी अन्तिम पुस्ता हौं, धन्यवाद,’ भिडियोमा नदेखिएका अर्का एक युवकले अडिग भएर जवाफ दिए, ‘स्पष्ट रुपमा बुझ्नुस कि कुनै बच्चा जन्माउने योजना छैन।’उक्त भिडियो चिनिया...
चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङविरुद्ध पूर्व नेताहरु बोल्न थाले

चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङविरुद्ध पूर्व नेताहरु बोल्न थाले

आस्था, प्रदेश ५, राजनीति, विदेश, समाचार
काठमाण्डौ, ६ जेठ । चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीका नेताविरुद्ध पूर्व तथा वर्तमान नेताहरुले सार्वजनिक रुपमा सायदै बोल्छन् । तर, यसपटक पूर्वनेताहरुले चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङविरुद्ध बोल्न थालेका छन् ।चीनका पूर्व प्रधानमन्त्री झु रोङ्जीले सी चिनफिङको तेस्रो कार्यकाल पनि राष्ट्रपति बन्ने योजनाको विरोध गरिसकेका छन् । अन्य पूर्व नेताहरुले पनि मुख खोलेका छन् । सीविरुद्ध आवाज बढ्न थालेपछि पिपल्स डेल्लीमा त्यस्ता अभिव्यक्ति नदिन लेख नै आएको छ । राष्ट्रपति सीविरुद्धको असहमतिलाई सार्वजनिक नगर्न अवकाश पाएका नेताहरुलाई भनिएको छ । उनीहरुलाई अनुशासनमा रहन भनिएको हो । लेखमा अवकाशप्राप्त नेताहरुलाई काउन्सिलिङ गर्ने र तालिम दिने विषय पनि उल्लेख छ । यो लेख झुको असहमतिको अभिव्यक्ति पछि आएको हो ।९४ वर्षीय पूर्वप्रधानमन्त्री झु सीको तेस्रो कार्यकाल राष्ट्रपति बन्नका लागि चालिएको कदमप्रति सन्तुष्ट छैनन् ।...
सांघाईको २ करोड ५० लाख जनसंख्या घरभित्रै बस्न बाध्य

सांघाईको २ करोड ५० लाख जनसंख्या घरभित्रै बस्न बाध्य

CoVid19, प्रदेश ५, विदेश, शिक्षा/स्वास्थ्य, समाचार
काठमाण्डौ, ८ बैशाख – चीनको आर्थिक केन्द्र सांघाईमा कोरोनाले निकै त्रास फैलाइरहेको छ । सांघाईमा बिहीबार २७ हजारभन्दा बढी कोरोना संक्रमित भेटिएका छन् । तर, २५ हजारभन्दा बढी संक्रमितमा कोरोनाको लक्षण देखिएको छैन । राष्ट्रपति सी जिनपिङले कडाइ गर्ने भनेकै भोलिपल्टै सांघाईमा यति धेरै मामिला बाहिर आएका हुन् । कोरोनाबाट सांघाई अहिलेसम्मकै बढी प्रभावित भएको हो । चीनको ‘जिरो कोभिड नीति’ अन्तर्गत सांघाईमा कडा लकडाउन गरिएको छ । सांघाईको २ करोड ५० लाख जनसंख्या घरभित्रै बस्न बाध्य छन् । सांघाईमा मार्चदेखि अहिलेसम्म २ लाख ८० हजारभन्दा बढी कोरोना संक्रमित भेटिएका छन् । संक्रमितको संख्या निरन्तर बढिरहेको छ । जसका कारण अहिले मानिसहरुलाई क्वारेन्टिनमा बस्ने ठाउँ छैन । त्यसैले अहिले आवासीय भवनलाई क्वारेन्टिनमा परिणत गरी त्यहाँ संक्रमितलाई राख्ने काम भइरहेको छ। यसले संक्रमण झनै फैलिने भन्दै त्य...
पाकिस्तानमा चिनियाँ ऊर्जा प्रसारण परियोजनाको भुक्तानी ढिलाइ

पाकिस्तानमा चिनियाँ ऊर्जा प्रसारण परियोजनाको भुक्तानी ढिलाइ

आर्थिक, आस्था, प्रदेश ५, विदेश, शिक्षा/स्वास्थ्य, समाचार
काठमाण्डौ, ८ बैशाख – पाकिस्तानले मटियारी-लाहोर उच्च भोल्टेज प्रत्यक्ष वर्तमान प्रसारण लाइनको विकास साझेदारी गर्ने चिनियाँ कम्पनीहरूलाई आफ्नो भुक्तानी दायित्व पूरा गर्न असफल भएको छ। वित्तीय अवस्था निरन्तर कमजोर हुँदै गएकोले इस्लामाबादलाई युक्रेन युद्धका कारण उत्पन्‍न अवरोधहरूको बीचमा कोष परिचालन गर्न अझ गाह्रो भइरहेको छ। परियोजनाका चिनियाँ साझेदारहरूले आफ्नो सरकार र इस्लामावादस्थित दूतावासलाई चिन्ता व्यक्त गर्दै सेप्टेम्बर २०२१ देखि फेब्रुअरी २०२२ सम्मको अवधिका लागि इस्लामावादबाट तत्काल रु १२ अर्ब ३५ करोड उपलब्ध गराउन माग गरेका छन्। अहिलेसम्म रु ८ अर्ब ७५ करोड (बिल गरिएको रकमको ४१.४ प्रतिशत) मात्र प्राप्त भएको छ । प्रमुख चिनियाँ सरकारी स्वामित्वको कम्पनी चाइना इलेक्ट्रिक पावर इक्विपमेन्ट एण्ड टेक्नोलोजी कम्पनी लिमिटेड (सीईटी)/स्टेट ग्रिड कर्पोरेशन अफ चाइना (एसजीसीसी) पाक मटियारी-ल...
“चाइना पास” वितरण १६ महिनादेखि रोकियो

“चाइना पास” वितरण १६ महिनादेखि रोकियो

CoVid19, प्रदेश ५, राजनीति, विदेश, शिक्षा/स्वास्थ्य, समाचार
काठमाण्डौ, ८ बैशाख – चीन प्रवेश गर्न रसुवावासीका लागि उपलब्ध गराउँदै आएको नेपाल–चीन आगमन प्रस्थान अनुमति पत्र (चाइना पास) को वितरण १६ महिनादेखि रोकिएको छ । कोभिड–१९ का कारण रसुवागढी नाकाबाट मानिसको आवतजावत रोकिएसँगै पास वितरण पनि रोकिएको हो । रसुवागढी अध्यागमन कार्यालयले २०७७ मङ्सिर २७ गतेदेखि पास वितरण रोकेको छ । नाकाबाट मानिसको आवतजावत रोकिएका कारण पास वितरण बन्द गरिएको अध्यागमन अधिकृत एकनारायण भण्डारीले बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, ‘नाकाबाट पारि जान नपाउने भएपछि पास जारी गर्न छाडिएको हो ।’ नाका पूर्णरूपमा सञ्चालनमा आएपछि पास वितरणलाई निरन्तरता दिइने उहाँको भनाइ छ । चीनसँग सिमाना जोडिएको रसुवा जिल्लाका नागरिक चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बतको केरुङसम्म आवतजावत गर्न पाउँछन् । त्यहाँ जानका लागि कार्यालयले पास उपलब्ध गराउँदै आएको थियो । एक पटक पास बनाएपछि एक वर्ष त्यहीँ गएर बस्न पाइन्छ...