आर्थिक

काठमाण्डौ, २८ जेठ – चीनले चीन-पाकिस्तान रेलवे परियोजनाको निर्माणमा ५८ बिलियन खर्च गर्ने कुनै योजना बनाएको छैन र यो प्रस्तावित परियोजनाको लागि कुनै सम्भाव्यता अध्ययन पूरा वा स्वीकृतसमेत गरिएको छैन। यसअघि, चीनमा आधारित साउथ चाइना मर्निङ पोस्टले अप्रिल २७ मा रिपोर्ट सम्भाव्यता अध्ययनले ५८ अर्ब अमेरिकी डलर लागतको चीन-पाकिस्तान रेलमार्गलाई 'सार्थक' मानेको थियो। डिप्लोम्याटका अनुसार सम्भाव्यता अध्ययनको कुनै आधार पनि दिइएको छैन। तर 'रेलवेको गो ग्लोबल प्रोजेक्ट्सको लगानी र वित्तिय परिचालन मोडको अनुसन्धान' शीर्षकको जर्नलमा पनि यसको कुनै योजना नभएको उल्लेख गरिएको छ। द डिप्लोम्याटका अनुसार रेल परियोजनाको विचार पहिलो पटक पाकिस्तानका पूर्व राष्ट्रपति परवेज मुशर्रफले सन् २००८ मा चिनियाँ नेतृत्वलाई प्रस्ताव गरेका थिए। चिनियाँ जर्नल साउथ एशियन स्टडीज क्वार्टरली २०१२ मा प्रकाशित अर्को लेखमा पनि यह...

काठमाण्डौ, २८ जेठ – सन् १९७० को दशकको उत्तरार्धमा देङ सियाओपिङले 'सुधार युग'को सुरुवात गरेपछि चीनको मौसमी आर्थिक वृद्धिले चिनियाँ राष्ट्रिय मुद्रा रेन्मिन्बी (आरएमबी) को अन्तर्राष्ट्रिय प्रयोगलाई प्रवर्द्धन गर्ने चाहना बढ्दै गयो। आरएमबी अन्तर्राष्ट्रियकरण एक दशकभन्दा लामो समयदेखि चिनियाँ मौद्रिक नीतिको मुख्य उद्देश्य रहेको छ र विश्वव्यापी वित्तीय लेनदेनहरूमा आरएमबीको प्रयोगलाई प्रवर्द्धन गर्न खोजिएको छ। जसको मुल उद्देश्य अधिकांश अमेरिकी-आधारित मध्यस्थ वित्तीय संस्थाहरूमा निर्भरता घटाउने छ रहेको छ। बेइजिङले गैर-पश्चिमी साझेदारहरूसँग उच्च-मूल्यको लेनदेनमा आरएमबी प्रयोग गर्न बढ्दो प्रयास गरेको छ, सबैभन्दा हालै रूस र खाडी देशहरूबाट ऊर्जा आयातको खरिद गर्दा त्यसको भुक्तानी आरएमबीमा गरिएको छ। चीनको लागि आरएमबीको अन्तर्राष्ट्रियकरण एक अधिक बहुध्रुवीय विश्वव्यापी व्यवस्थाको लागि आवश्यक घटक...

काठमाण्डौ, २६ जेठ – २०१९ मा, नेपालका दुई फुटबलरहरू आफ्नो देशबाट भारत आएर सेतु एफसीका लागि भारतीय महिला लिग खेल्ने पहिलो खेलाडी बनेका छन् ।जसले युवाहरूका लागि उदाहरण खडा गरे । जसमध्ये एक थिइन् सावित्रा भण्डारी, अर्की अनिता बस्नेत । “नेपालबाट सावित्रा भण्डारी र म पहिलो पटक भारत आएर आइडब्लुएलमा खेलेका थियौं । कसैले मलाई खेलेको हेरेर त्यसै गर्न प्रेरणा मिलोस् भन्ने सोचेर म यहाँ आएको हुँ । यो मेरो लागि अनुभव कमाउने कुरा पनि थियो ।” अनिताले भर्खरै सम्पन्न IWL २०२३ सिजनमा खेलेको बताइन् ।नेपालको राजधानी काठमाण्डौबाट १४ घण्टाको दूरीमा तेह्रथुम जिल्लामा आएकी अनिताले खेलकुदका लागि कुनै सुविधा नभएको बताइन् । यद्यपि, फुटबल सधैं उनको पहिलो प्राथमिकता थियो ।“फुटबल सधैं मेरो मनपर्ने खेल हो । मेरो गाउँमा परिस्थिति कमजोर थियो र कुनै खेलकुदका लागि कुनै सुविधा थिएन । परिस्थितिमा सुधार भए पनि नेपालमा फुटबलको ख...

नरैनापुर, २२ जेठ – बाँके नरैनापुर गाउँपालिका स्थित रहेको जय किसान माध्यमिक विद्यालय भित्र भ्रष्टाचार भईरहेको विद्यालय ब्यवस्थापन समितिका अध्यक्षले नै लिखित रुपमा खुलासा गरेका छन् ।उक्त विद्यालयका व्यवस्थापन समिति अध्यक्षद्वारा आज सोमबार एउटा पत्राचार सार्वजनिक गर्दै अभिभावक तथा शिक्षा प्रेमीहरुलाई विद्यालयमा भइरहेको अनियमितता र भ्रष्टाचारजन्य कार्यबारे आवश्यक कदम उठाउन अहवान गरेका छन् ।नरैनापुर ६ स्थित श्री जय किसान माध्यमिक विद्यालय भित्र विभिन्न शीर्षकमा रकम हिनामिना रहेको, शैक्षिक वातावरण प्रभावित रहेको, दिवा खाजा खरीद र विद्यालयको पुस्तक खरीदमा ब्यापक भ्रष्टाचार देखिएपछि विद्यालय ब्यवस्थापन समितिले उक्त विषयमा जाँच प्रक्रिया अघि बढाउन अहवान गरेको हो ।पछिल्लो एक महिनादेखि यहाँको शैक्षिक वातावरण सुधार गर्न प्रयास गरेपनि शिक्षकहरुको मनोमानी रोक्न सकिएन, ब्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष अम्बरलाल...

नेपालगन्ज, २१ जेठ - नेपालगन्ज उप-महानगरपालिका वडा नं. १८ मा रहेको माध्यमिक बिधालय लगदहवामा विद्यार्थीहरुका लागि दुई तल्ला पक्की भवनको आज आईतबार वडाध्यक्ष दीपक बर्माद्वारा पुजापाठ गरि पहिलो तल्ला ढलानको काम शुरूवात गरिएकाे छ ।उक्त भवनको लागत रु. लगभग ३५ लाख रहेकोे अध्यक्ष बर्माले बताउनु भयो ! नेपालगन्जको प्रचण्ड गर्मी तथा बर्षायाममा टीनको छाना चुईने समस्याका साथै गर्मी बढेसँगै बिधार्थी भाइ बहिनीहरूकाे समस्या भएकाे हुँदा विधालयकाे लागि पक्की भवन निर्माण गर्न लागिएकाे अध्यक्ष बर्माले बताउनुभयाे ।अध्यक्ष बर्माका अनुसार हालसम्म टीनको छानामुनि बस्न बाध्य विद्यार्थीहरुका लागि कक्षा सञ्चालनका लागि भवन निर्माण अति आवश्यक भएकाे पीडा बुझी कक्षा कोठा निर्माण गर्न लागेकाे बताउनु भयो ।यसै आर्थिक बर्ष (चालू आ.बा) ७९/८० मा उक्त बिधालयको आयस्तर बृद्विका लागि ६ कोठे पक्की सटर समेत निर्माण सम्पन्न गरि भाडामा...

सकिल अहमद राईजानकी, २१ जेठ - बाँकेको जानकीमा गाउँपालिका गाउँ कार्यपालिकाको कार्यालय शिक्षा, युवा तथा खेलकुद शाखा मानपुर बाँकेले एकिकृत शैक्षिक व्यवस्थापन सुचना प्रणाली सम्वन्धि २ दिने क्षमता विकास तालिम आईतवारदेखि शुरु गरेको छ ।जानकी गाउँपालिका गाउँ कार्यपालिकाको कार्यालय शिक्षा, युवा तथा खेलकुद शाखा मानपुर बाँकेको आयोजनामा लुम्विनी प्रदेश सरकारबाट हस्तान्तरित मुख्य मन्त्री शैक्षिक सुधार कार्यक्रम सम्वन्धि जनशक्तीको क्षमता विकास तालिम गरिएको हो ।२ दिने क्षमता विकास तालिममा पालिकाका ३९ वटा आ.वि. र मा.वि.का शिक्षकहरूले सफ्टवयर सम्वन्धि जनशक्तीको क्षमता विकास तालिममा सहभागिता भएका छन् ।कार्यक्रममा बोल्दै गाउँपालिकाका अध्यक्ष छब्बन खाँले जानकी गाउँपालिका स्वास्थ्य शाखा १ नम्वरमा बाँके जिल्लामा गैरहेको स्वास्थ्य शाखाका कर्मचारीको मात्र नभई सम्पुर्ण बाँके जिल्लाको नाम रहेको बताए । जसले गर्दा सम्...

काठमाण्डौ, २१ जेठ – भारतले भैरहवाको गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा उपकरणको सहायतामा जहाज अवतरण अर्थात् इन्स्ट्रुमेन्टल ल्याण्डिङ सिस्टम आईएलएस सञ्चालनको अनुमति दिएको छ । प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डको भारत भ्रमणमा महेन्द्रनगर प्रवेश बिन्दुको हवाई रुटबारे सहमति नभए पनि गौतमबुद्ध विमानस्थलमा आईएलएस सञ्चालनका लागि भने भारतले सहमति दिएको हो । यसअघि भैरहवामा आईएलएस सञ्चालनको अनुमति नहुँदा कुहिरो लाग्दा वा अरु कुनै कारणले रन वे नदेखिँदा जहाज अवतरण हुन पाउँदैन थिए । जसका कारण विभिन्न देशबाट काठमाण्डौका लागि आएका जहाज काठमाण्डौमा अवतरण हुन नसकेमा भारत या अरु देशमा जानुपर्थ्यो । अब भने भारत हुँदै भैरहवा आउने जहाजले उपकरणकै सहायतामा अवतरण गर्नेछन् ।यस्तै, सीमा क्षेत्रको भारतीय आकाशमा जहाज जाँदा पनि भारतको अनुमति लिइरहनु पर्नेछैन । आईएलएस सञ्चालनको अनुमतिसँगै गौतम बुद्ध अन्तर्राष...

काठमाण्डौ, २१ जेठप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’को भारत भ्रमणका क्रममा महत्त्वपूर्ण ७ बुँदामा सम्झौता भएको छ। त्यो सम्झौताले यो भ्रमण केही फलदायी उन्मुख भएको जस्तो भएको छ। तर सहमति र सम्झौतालाई मात्रै आधार मान्ने हो भने यो भन्दा अगाडिका जति पनि कुराहरू छन् ती पुरा हुन बाँकी नै छन्। अहिले भइरहेका सम्झौताले के कस्तो सन्देश प्रवाह गर्यो ? पटक पटक हुने भ्रमण र यो भ्रमणमा कस्तो फरक आयो ? यसै विषयमा आधारित रहेर अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धका जानकार परराष्ट्रविद् डा. दिनेश भट्टराईसँग नयन सापकोटाले गरेको कुराकानीको सम्पादित अंश : यहाँसँग लामो समय कूटनीतिक क्षेत्रमा काम गरेको अनुभव छ। अहिलेको प्रधानमन्त्रीको भ्रमणले दिएको सन्देश कस्तो लागेको छ ?नेपाल भारत सर्वाधिक महत्त्वको सम्बन्ध हो। हाम्रो भूगोल नै नियति बनेर बसेको छ। हाम्रो खुला सिमाना छन्। जसकारण भारतसँग हामीले सुमधुर सम्बन्ध बनाउनुपर्छ।उ...

काठमाण्डौ, २१ जेठ – नक्कली भुटानी शरणार्थी प्रकरणमा मुछिएका आरोपी माथीको थुनछेक बहस आजवाट सुरु हुदैँछ । हालसम्म पक्राउ परेका सबै १८ जनाको बयान सम्पन्न भए पछि आज देखी थुनछेक बहस सुरु हुन लागेको हो । साे थुनछेक बहसपछि आरोपीहरुलाई पुर्पक्षमा पठाउने–नपठाउने भन्ने बारेमा क्रमशः निर्णय लिइनेछ । नक्कली भुटानी शरणार्थी प्रकरणमा पुर्व उपप्रधानमन्त्री टोपबहादुर रायमाझी, पूर्वगृहमन्त्री बालकृष्ण खाण, निलम्बित सचिव टेकनारायण पाण्डे, तत्कालिन गृह मन्त्री रामबहादुर थापकाका सुरक्षा सल्लाहकार इन्द्रजीत राई, भुटानी शरणार्थी नेता टेकनाथ रिजाल, केशव दुलाल र सानु भण्डारीलगायत १८ जनासँग काठमाडौं जिल्ला अदालतका न्यायाधीश प्रेमप्रसाद न्यौपानेलगायतले बयान लिएका थिए । जुन बयान शुक्रबार सकिएपछि आजवाट थुनछेक बहस सुरु हुन लागेको हो । जिल्ला सरकारी वकिलको कार्यालय काठमाडौंले पक्राउ परेका १८ सहितलाई फरार रहेका...

काठमाण्डौ, २१ जेठ – प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डको भारत भ्रमणमा नेपालमा मल कारखाना स्थापना गर्ने सहमति भएको छ ।भारतीय दूतावासले विज्ञप्ति जारी गरेर दुई देशका प्रधानमन्त्रीबीच नेपाल र भारतका किसानलाई आवश्यक मल उपलब्ध गराउन नेपाल र भारतका सार्वजनिक एवं निजी क्षेत्रको सहभागितामा नेपालमा मल उद्योग स्थापना गर्ने सहमति पनि भएको जानकारी दिएको छ ।‘दुई देशका प्रधानमन्त्रीले सम्बन्धित निकायहरुलाई त्यस्तो उद्योग स्थापनाका लागि आवश्यक तयारी एवं अध्ययन गर्न निर्देशन पनि दिनुभयो’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ । दुई देशबीच कृषि क्षेत्रलाई नयाँ गति दिने उद्देश्यले नानो फर्टिलाइजर्स र प्राकृतिक खेती जस्ता विषयमा पनि छलफल भएको भारतीय दूतावासले जनाएको छ ।यस्तै, नेपाल सरकारको अनुरोधमा भारतले नेपाललाई १५ वटा मुर्रा भैसी दिने निर्णय गरेको दूतावासले जनाएको छ । ‘कृषि तथा पशुपंक्षीको क्षेत्रमा दुई देशबीचको सहकार्य ...