Wednesday, September 30सत्यम खबर
Shadow

बिचार

सीमानाकामा बिताएको एक वर्ष

सीमानाकामा बिताएको एक वर्ष

CoVid19, आस्था, प्रदेश ५, बिचार, समाज
मितिः २०७९ साउन ७ गतेप्रतिभा ढकालविश्वव्यापी महामारी कोरोना भाइरस (कोभिड –१९)को चपेटाबाट नेपाल पनि अछुतो रहन सकेन । लामो नाकाबन्दी पश्चात नेपालको पूर्विद्वार काँकरभिट्टा नाकामा नेपाल रेडक्रस सोसाइटीको ‘Covid-19 Response Program’ अन्तर्गत मिति २०७८ असार २३ गतेबाट सामाजिक सेवा अन्तर्गत स्वयम्सेवकका रूपमा निरन्तर रूपमा एक वर्षसम्म अविछिन्न रूपमा कार्यसम्पादन गर्दै गर्दा भेटिएका वा पाइएका अनुभवहरूलाई सम्झिँदै गर्दा थप अनुभव र सूचाङ्कहरूको बोध भएर आउँछ । भयावह प्राणघातक महामारी केही सहज हँुदै गर्दा जुन जिम्मेवारी पाइयो त्यो आफ्नो लागि गौरवकै विषय भए पनि चुनौति पनि उत्तिकै रहेको महशुस गर्दै अत्यन्तै होसियारीका साथ स्वास्थ्य मापदण्ड अपनाउँदै कार्य सम्पादन गर्नुपर्ने स्थितिलाई अत्मसाथ गर्नै प¥यो । नाकामा वारिपारी गर्ने संख्या अघिल्लो समयभन्दा पछिल्लो समयमा क्रमश बढ्दै गएको पाइयो । त्यसै ...
नेपाल पनि चिनियाँ ऋणको पासोमा त पर्ने होइन ?

नेपाल पनि चिनियाँ ऋणको पासोमा त पर्ने होइन ?

आस्था, प्रदेश ५, बिचार, शिक्षा/स्वास्थ्य
मितिः २०७८ फागुन २४ गतेश्रीमन्नारायणउत्तरी छिमेकी चीनका राष्ट्रपति सी जिनपिड्ढो महŒवाकाङ्क्षी आर्थिक परियोजना बिआरआईको ऋणको पासोमा परेका देशहरूमध्ये कतिपयले आफ्नो महŒवपूर्ण बन्दरगाह, विमानस्थल, टापू, भूभाग तथा खनिज सम्पदा लामो समयसम्मको निम्ति चीन सामु धितो राख्नु अथवा लिजमा दिनुको विकल्प रहेन । श्रीलङ्काले हम्बनटोटा बन्दरगाह तथा महाला एयरपोर्ट यसरी नै चीनलाई लिजमा दिनुपरेको हो । पाकिस्तानको गवादर बन्दरगाह पनि कमोवेश चीनकै नियन्त्रणमा जाने निश्चित छ किनभने एउटा ऋण तिर्न अर्को ऋण लिनुपर्ने अवस्थामा पुगेको पाकिस्तान, चाहेर पनि चिनियाँ ऋण चुक्ता गर्न सक्ने अवस्थामा छैन । नेपालमा पनि वामपन्थी दलहरू, सरकारमा रहेको बखत, जथाभावी चीनसित सन्धि सम्झौता गर्न सक्रिय रहे । विनासोच भैरहवा तथा पोखरामा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माण गरिने भएको छ तर खर्बौंको लगानीमा निर्माण गरिएको उक्त अन्तर्...
त्रिभुवनचोकमा स्थापित प्रतिमासँग उच्छृंखलता कसैले देखाउनु भएन

त्रिभुवनचोकमा स्थापित प्रतिमासँग उच्छृंखलता कसैले देखाउनु भएन

आस्था, प्रदेश ५, बिचार, समाज
मितिः२०७८ फागुन १६ गतेशुभम् शर्मानेपालगन्जको मुटु त्रिभुवन चोकमा १६ वर्षपछि पुनः एक पटक राष्ट्रपिता स्व. श्री ५ त्रिभुवन वीर विक्रम शाहदेव सरकारको प्रतिमा स्थापित गरिएको छ । स्व. राजाको प्रतिमा स्थापना गरिएपछि यहाँ केही विवादको स्थिति सिर्जना भएको छ । यस विवादको कारण हो २०६२–०६३ को जनआन्दोलन भाग–२ को समयमा केही उच्छृंखल तत्वहरुले सो प्रतिमालाई तोडफोड गरे यसरी त्यहाँ वर्षौंसम्म कुनै प्रतिमा रहेन । मधेश आन्दोलन चल्ने क्रममा कमल गिरी, गुल्जार खाँ शहीद बने अनि त्रिभुवन चोकमा शहीद कमल गिरी र वीरेन्द्र चोकमा गुल्जार खाँको प्रतिमा स्थापना हुनुपर्ने माग हुन शुरु भयो । यस समयाकालमा कैयन व्यक्ति नेगउमनपाका नगर प्रमुख बने तर उनीहरुले वीरेन्द्र चोक र त्रिभुवन चोकमा कुनै शहीद वा महापुरुषको प्रतिमा स्थापित गर्ने चासो लिएनन् । पालिकामा विगत समय राजनीतिक दलहरुको बैठक बस्दा त्रिभुवन चोक सम्बन्धमा के...
स्वास्थ्य सेवामा ब्रम्हलूट

स्वास्थ्य सेवामा ब्रम्हलूट

CoVid19, आस्था, प्रदेश ५, बिचार, शिक्षा/स्वास्थ्य, समाज
मितिः २०७८ फागुन ८ गतेशुभम् शर्मायतिखेर स्वास्थ्य सेवा क्षेत्रमा ब्रम्हलूट नै मच्चेको छ । सम्पूर्ण विश्व कोरोना भाइरसबाट पीडित बनेपछि यहाँ बाँके जिल्लामा पनि व्यक्ति यसबाट पीडित बने । व्यक्ति कोरोनाबाट ग्रसित बनी उपचारको लागि अस्पतालमा भर्ना भएपछि चिकित्सा दिइने क्षणमा उनीहरुलाई खुबै ठगियो । कोरोनाको कारण एक किसिमले अधिकांश व्यक्ति मर्कामा परे उनीलाई दुई छाक टार्न समेत धौ–धौ प–यो अहिले कोरोनाबाट केही निजात मिलेको छ तर सर्वसाधारण विभिन्न रोगबाट ग्रसित बन्न थालेका छन् । अहिले के कसो भएको हो केहीहरुमा अकस्मात छाती दुख्ने र केही छिनमा नै उनीको मृत्यु भइरहेको देखिएको छ । यस प्रकार मृत्यु हुनेहरुको संख्या बढी छ व्यक्तिहरु धमाधम मर्न थालेपछि केही शंका उपशंकाको स्थिति बनेको छ । केही दिनअघि यहाँ चिसो धेरै नै बढेको थियो यस कारण चिसोको प्रभावले व्यक्तिको मृत्यु भएको अडकल लगाइयो यसमा केहीहरु ग...
वास्तविक भूमिहिनको समस्या समाधान गर्ने अवसर खेर नफालौंः

वास्तविक भूमिहिनको समस्या समाधान गर्ने अवसर खेर नफालौंः

आस्था, प्रदेश ५, बिचार, शिक्षा/स्वास्थ्य, समाज
मितिः २०७८ माघ ९ गतेरमेश थापापहिला पहिला (बि.सं. २०३४-२०३५ सालतिरको कुरा) कम्युनिष्ट बन्नका लागि कम्युनिष्ट शिक्षा लिनुपर्दछ र कम्युनिष्ट अनुकुल आचरण हुनपर्दछ भन्ने गरिन्थ्यो । कम्युनिष्ट शिक्षा को बाट, कहाँ, कसरी लिने भन्ने बिषय निकै संबेदनसिल थियो । किनकि त्यतिबेला कम्युनिष्ट पार्टीहरु प्रतिबन्धित थिए र कम्युनिष्ट भन्ने बित्तिकै अ.त.(अराष्ट्रिय तत्व) भन्दै पक्राउ गरेर हत्या गर्ने, मुद्धा लगाउने, थुन्ने गरिन्थ्यो । त्यतिबेला हाम्रो स्रोत व्यक्ति स्कूलमा पढाउने गुरुहरु नै हुनुहुन्थ्यो र वहाँहरुको माध्यमबाट कम्युनिष्ट शिक्षा ग्रहण गर्ने, प्रशिक्षण लिने अवसर प्राप्त हुने गर्दथ्यो । मलाई कम्युनिष्ट बिचार दिने व्यक्ति पनि श्री प्रद्युम्न पनेरु माध्यमिक विद्यालय, रंगेठाँटी, स्याङ्गजामा पढाउने मेरा गुरु उमाकान्त शर्मा पौडेल (हाल पार्दी पोखरामा बस्नुहुन्छ) हुनुहुन्छ । वहाँले नै त्रिलोचन ढकाल र बा...
मानव–वन्यजन्तु सहअस्तित्वका लागि वन्यजन्तु पीडितलाई रोजगारी प्रदान गरौः

मानव–वन्यजन्तु सहअस्तित्वका लागि वन्यजन्तु पीडितलाई रोजगारी प्रदान गरौः

आस्था, प्रदेश ५, बिचार, शिक्षा/स्वास्थ्य, समाज
शुक्रवार, २०७८ माघ ७ गते रमेश थापाठाकुरद्वारा, बर्दियानेपालले वन, वन्यजन्तु र प्राकृतिक सम्पदा संरक्षणमा राम्रो सफलता हाशिल गरेको छ । खासगरिकन संरक्षणमा स्थानीय समुदायको सहभागितापछि नै सफलताका कथाहरु लेखिन थालेका हुन । सामुदायिक वनको अवधारणा पछि वन क्षेत्रको र मध्यवर्ती क्षेत्रको अवधारणा पछि संरक्षित क्षेत्रको संरक्षणमा स्थानीय समुदायको सहभागिताले संरक्षणमा नया आयाम थपेको कुरा प्रष्टसँग देख्न सकिन्छ । आजकल त “संरक्षणमा स्थानीय समुदायको सहभागिता अपरिहार्य छ, स्थानीय समुदायको सहभागिता बिना प्रभावकारी संरक्षण हुनैसक्दैन” भन्ने गरेको पनि पाइन्छ । हाल नेपालको तराई क्षेत्रमा मानव वन्यजन्तु द्वन्द त्यसमा पनि मानव–हात्ती द्वन्द र मानव–बाघ द्वन्द समाधान चूनौतिको बिषय बनेको छ । खासगरिकन संरक्षित क्षेत्र तथा सो संग जोडिएको भू–भाग र भारतीय सिमावर्ती क्षेत्र यो समस्याबाट बढि प्रभावित रहेको छ । म...
सन्दर्भः समस्याग्रस्त बाघ नियन्त्रण

सन्दर्भः समस्याग्रस्त बाघ नियन्त्रण

आस्था, प्रदेश ५, बिचार, विचार/अन्तर्वार्ता, शिक्षा/स्वास्थ्य, समाज
२०७८ माघ ३ गतेलेखक रमेश थापाकुरा २०४३ साल तिरको हो । म बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जको बेतहानी पोष्टमा कार्यरत थिएँ । त्यतिबेला बफरजोन घोषणा भैसकेको थिएन । तर बफरजोनको अवधारणा अनुसार निकुञ्जसंग जोडिएको दक्षीणतर्फको वनक्षेत्रलाई प्रस्तावित बफरजोन भनेर सिमाङ्कन चाहिं गरिएको थियो । गस्तिको क्रममा हामी कहिलेकाहिं प्रस्तावित बफरजोनको वनक्षेत्रमा पनि जाने गर्दथ्यौं । त्यतिबेला हाम्रो पोष्टमा सरकारी सवारी साधनको रुपमा एउटा मात्र साइकील थियो । दुइ जना साथीका ब्यक्तिगत साइकिल पनि थिए । हाम्रो क्षेत्र धेरै ठूलो भएकोले पैदल गस्ति गरेर सबै क्षेत्र समेट्न सकिंदैनथ्यो । बेतहानी पोष्टको जिम्मेवारीमा पूर्वमा राँझा र पश्चिममा ढकैलाको पथरिया खोला सम्मको क्षेत्र पर्दथ्यो । नेपाली सेनाको पोष्ट ढकैला र पूर्व चिसापानीमा मात्र थियो । टाढाको गस्ति जानु पर्दा एउटा साइकिलमा दुइ जना बसेर जानुपर्दथ्यो । क्षेत्र ठूलो अनि ...
राष्ट्र निर्माता शाह सरकारको महावाणीलाई सबै नेपालीले मनन गर्नुपर्ने

राष्ट्र निर्माता शाह सरकारको महावाणीलाई सबै नेपालीले मनन गर्नुपर्ने

आस्था, प्रदेश ५, बिचार, शिक्षा/स्वास्थ्य
मितिः २०७८ माघ ३ गतेशुभम् शर्माराष्ट्र निर्माता स्व. श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वी नारायण शाह सरकारले टुक्रिएको बाइसे चौबिसे राज्यलाई एकीकरण गरेपछि उहाँले यसको सुरक्षा र समृद्धिबारे विभिन्न भनाईहरु राख्नु भएको थियो सो भनाई महावाणीमा उल्लेख रहेकोले आज नेपाली जनताले उहाँको उपदेश मनन गर्नुपर्ने जरुरी भई सकेको छ किनकि मुलुक २०६२–०६३ पछिबाट विभिन्न समस्यामा परेको छ अहिले लोकतन्त्र र गणतन्त्रको आडमा देशको प्राचीन धर्म संस्कृति सभ्यता र देव भाषा संस्कृतलाई लोप पार्ने प्रयास प्रमुख राजनीतिक दलहरुले गरेका छन् । यिनीहरुले विदेशी क्रिश्चियन राष्ट्रको डलर खाई यहाँ विदेशी संस्कृति र धर्म स्थापित गर्नमा लागी परेका छन् । यस्तो विधर्मी कार्यबाट देशका ८५ प्रतिशत नेपाली जनता आक्रोशित छन् । तर बहुसंख्यकहरुको मागतर्फ सरकारले कुनै ध्यान दिएको छैन जसको कारण यहाँ धर्मान्तरण तिव्रतम गतिले चलाइएको छ देशभरी क्रिश्च...
अब यहुदी, इसाई र मुस्लिम राष्ट्रमा एउटै धर्म मानिने ?

अब यहुदी, इसाई र मुस्लिम राष्ट्रमा एउटै धर्म मानिने ?

आस्था, प्रदेश ५, बिचार, विचार/अन्तर्वार्ता, शिक्षा/स्वास्थ्य, समाज
– विद्रोहीसमय सापेक्षकाल अनुसार धर्मको परिभाषा र स्वरुप पनि फेरिँदै रहन्छ । विश्वमा यसअघि कैयौं धर्मको उत्पत्ति भयो त्यसमा तमाम धर्मको लोप पनि भयो पछि नयाँ धर्म र सभ्यताहरु जन्मिए । यस्ता जन्मिएका मध्येका सभ्यता हुन्, इसाई, यहुदी र इस्लाम । यिनीहरु आफूलाई धर्म मान्ने गर्छन् तर वास्तविक रुपमा देख्ने हो भने यिनीहरु एउटा मत मात्र हुन् । यि ३ वटै धर्मबीच ठूलो ठूलो युद्धहरु हुँदै आएको छ । केही धर्म ग्रन्थमा यहुदी, नसारा, मजुसीहरु आफ्ना खुल्ला दुश्मन हुन् यिनीलाई हेर्दै नै हत्या गरी देउ यस्तो आदेश दिइएको पाइन्छ । तर अब यस्तो शत्रुताको अन्त हुने भएको छ । यसका लागि अरब देशहरुले ठूलो पहल गरेका छन् । बहरीन र युएईले इजरायल देशमा यहुदी धर्म मान्ने, इसाई धर्म मान्ने र इस्लाम धर्म मान्नेहरुलाई एक अर्का नजीक ल्याउन महत्वपूर्ण सम्झौता गरेका छन् । यो सम्झौतालाई इब्राहिमी सम्झौता भनिएको छ । इस्लाम धर...
चिनियाँ उइगर मुस्लिममाथि दमन बन्द गर

चिनियाँ उइगर मुस्लिममाथि दमन बन्द गर

आस्था, प्रदेश ५, बिचार, शिक्षा/स्वास्थ्य, समाज
मितिः २०७८ पौष १२ गतेसकिल अहमद राईचिनियाँ नागरिक उइगर मुस्लिममाथि छिमेकी देश चीनले दमन कार्य तिव्र पारेकोले यसको अब विश्वभरी नै विरोध हुन शुरु भएको छ । चीनको जिजियांग सिक्यांग लगायत प्रान्तमा उइगर मुस्लिमको बसोबास रहेको छ ।विगतमा यी उइगर मुस्लिमले स्वतन्त्रताको लागि आवाज उठाएका थिए जसको कारण यो उइगर मुस्लिम चीनको लागि आँखाको कसिंगर झैं बनेका छन् । अहिले चीन सरकारले यिनीहरुमाथि दमनको नीति अख्तियार गरेको छ सबै भन्दा पहिले त्यसले प्रमुख इस्लामी ग्रन्थ पढ्नमा प्रतिबन्ध लगाउँदै घर घरबाट सो ग्रन्थ जफत गरेर टूकमा हाली जलायो सो पछि उइगरले गर्ने नमाज, रोजा लगायत धार्मिक कार्य रोक्यो । अब त्यहाँ कोही उइगर मुस्लिमले मोहम्मद, सद्दाम जस्तो नाम राख्न मनाही गरिएको छ । अहिले त हदैको दमन बढेको छ । उइगर मुसलमानको सुधार गर्ने आडमा उनीसँग कडा परिश्रम गराउने गरिएको छ । जुन खाना इस्लाममा हराम भनिएको छ सोलाई जबर...