विदेश

काठमाण्डौ, ६ माघ – आर्थिक सङ्कटसँग जुझिरहेको पाकिस्तानमा रेलवे सेवा पनि पूर्ण रूपमा बिग्रिएको छ। पाकिस्तानको रेलवे पनि अहिले गरिबीको अवस्थाबाट गुज्रिरहेको छ र यसलाई चलाउन सहबाज सरकारसँग पैसा छैन। देशका जनताका लागि रेलवे सञ्चालन गर्नेसम्म सरकारसँग रकम छैन। यो गम्भीर आर्थिक सङ्कटमा पाकिस्तानलाई उसको घनिष्ठ मित्र चीनले पनि धोका दिएको छ। पाकिस्तान रेलवेले चीनबाट १४ करोड ९० लाख डलरको बोगी आयात गरेको थियो ताकि ती पाकिस्तानमा चलाउन सकियोस्। तर यी बोगीहरू पाकिस्तानको रेलवे ट्र्याकमा दौडन सकेन। यसैकारणले ती बोगीहरूको क्षमता र गुणस्तरलाई लिएर ठूलो प्रश्नचिन्ह खडा भएको छ। वास्तवमा रेलवे व्यवस्थालाई पुनः सञ्चालन गर्नका लागि पाकिस्तान सरकारले चीनबाट रेलका बोगीहरू आयात गराएको थियो। जसको मोठ लागत १४ करोड ९० लाख डलर थियो। तर, यी मेड इन चाइना बोगीहरू पाकिस्तानको रेलवे लाइनमा पूर्ण रूपमा फेल भए। यति म...

काठमाण्डौं, ६ माघ – भारतपछि अब अमेरिकाले पनि चिनियाँ सर्ट भिडियो एप टिकटकमाथि कार्यवाही गरेको छ। अमेरिकी सरकार टिकटकलाई चीनको कम्युनिस्ट पार्टीको खतरनाक भाइरसको रूपमा हेर्दछ। टिकटक सम्बन्धि उच्च जोखिम सुरक्षा चिन्तालाई ध्यानमा राखेर अमेरिकी सरकारले यसलाई प्रतिबन्धित गरिएको छ। टिकटकलाई अमेरिकाभरि सम्पूर्ण संघीय सरकारका सबै उपकरणहरूमा प्रतिबन्ध लगाइएको छ। यद्यपि, यसको एकमात्र अपवाद कानून प्रवर्तन र राष्ट्रिय सुरक्षा एजेन्सीहरू हुनेछन्, जसले सुरक्षा अनुसन्धानको उद्देश्यका लागि विशेष मामिलामा उक्त एप प्रयोग गर्न सक्छन्। उल्लेखनीय कुरा के छ भने, डाटा प्राइभेसी र सेफ्टीका कारण अमेरिकामा टिकटकलाई लिएर लामो समयदेखि लगातार प्रश्न उठिरहेको थियो। अहिले आएर अमेरिकी सरकारले टिकटकमाथि कडा फसेला गर्दै प्रतिबन्ध लगाएको छ । अमेरिकी सरकारको यस प्रतिबन्धको व्यापक प्रभाव पर्ने मानिएको छ। यस प्रतिबन्धपछि...

काठमाण्डौं, ६ माघ – पुनर्जन्ममा विश्वास गर्नु तिब्बती बौद्ध संस्थाको पुनर्जन्मको अस्तित्वको मूलभूत आधार हो। तर, चिनियाँ सरकारले यसमाथि विश्वास गर्दैन। चीन जो न त तिब्बती हो न त आस्तिक, उसले १४ औँ दलाई लामाको चयन प्रक्रियामा हस्तक्षेप गर्न खोजिरहेको छ। तिब्बतमा आफ्नो अधिपत्य जमाएको चीनले दलाई लामाको पुनर्जन्म हुन्छ भन्ने कुरामा विश्वास गर्दैन। यसैले ‘पुनर्जन्म’ शब्दको सट्टा चीन ‘उत्तराधिकारी’ शब्द प्रयोग गर्न रूचाउँछ। चीनले यस मामिलालाई धार्मिक नभएर अन्य मामिलाहरू जस्तै व्यवहार गरेर तिब्बती बौद्ध धर्मावलम्बीहरूको आस्थालाई चोट पुऱ्याउने काम गरिरहेको छ। यसैले चीनले दलाई लामाको चयनमा आफ्नो अन्तिम अधिकार भएको दाबी गर्दछ। चीनको कट्टर राष्ट्रवादी मानिने आधिकारिक पत्रिका ग्लोबलटाइम्सले जनवरी ५ मा उद्धृत गरेको बेजिङको "१४ औं दलाई लामाको उत्तराधिकारी खोज्ने कार्य” लाई मार्गदर्शन गर्ने र यसलाई अन्...

काठमाण्डौं, ६ माघ – चीन आफ्नो विस्तारवादी नीतिमा निरन्तर अगाडि बढिरहेको छ। चीनको भारतसँगको सीमा विवाद बारम्बार चर्चामा रहन्छ। गत डिसेम्बर महीनामा अरुणाचल प्रदेशको तवाङमा चिनियाँ सैनिकको घुसपैठका कारण दुई देश बीचको तनाव चरम उत्कर्षमा पुगेको थियो। अर्कोतिर चीनले रणनीतिक रूपमा ब्रह्मपुत्र उपत्यकामा ठूला बाँध र जलविद्युत आयोजना निर्माण गर्ने प्रयास गरिरहेको छ। तर प्रत्येकपटक यी आरोपहरूलाई अस्वीकार गर्दै आरहेको छ।  हालै चीनको अर्को झुटको पर्दाफास भएको छ। अहिले चीनले ब्रह्मपुत्र उपत्यकामा पूर्ण रूपमा आफ्नो प्रभुत्व जमाउने रणनीति बनाइरहेको छ। चीनले गोप्य रूपमा बलियो निर्माण गरिरहेको छ। नीदरल्याण्डको थिङ्क ट्याङ संस्था युरोपेली फाउन्डेसन फर साउथ एसियन स्टडिजले आफ्नो हालैको रिपोर्टमा यस्तो दाबी गरेको हो। थिंक ट्याङ्कका अनुसार, भारत र चीनबीच ऊर्जा परिवर्तन र क्षेत्रीय शक्तिका लागि बढ्दो प्रतिस...

काठमाण्डौ, २ माघ – भूटानलाई भारतसँग गठबन्धन गरेको र सहकार्य गरेको भन्दै चीनले धम्की दिएको छ। भारतसँगको सहकार्यको दण्ड भुटानले व्यहोर्नुपर्ने भन्दै चीनले धम्की दिएको हो। बेइजिङले आफ्नो देशको लागि थिम्पुको विदेश नीति नयाँ दिल्लीको प्रभुत्व र नियन्त्रणबाट प्रभावित भएको ठानिएको रिपोर्ट गरिएको छ। चीन र भुटानबीच राम्रो सम्बन्ध थियो तर सन् १९४९ मा बेइजिङले तिब्बतमाथि आक्रमण गरेपछि सम्बन्ध तनावग्रस्त भयो र चिनियाँ नेता माओ त्सेतुङको भुटानलाई आफ्नो क्षेत्र भएको दाबीले स्थितिलाई झनै खराब बनायो। सन् १९५४ र १९५८ को चीनको नयाँ नक्सा र ३०० वर्ग माइल भुटानी क्षेत्रको अवैध कब्जाले भुटानमा चिनियाँ डिजाइनको आशंकालाई अझ बढाएको छ। त्यस अवधिमा भारतले भुटानमा आफ्नो सैन्य तालिम टोली (आईएमटीआरएटी) तैनाथ गरेर भुटानी सुरक्षा बललाई सन् १९६१ मा तालिम दिएर सहयोग गर्यो र त्यसबेलादेखि नै देशको सुरक्षा गर्दै आएको छ...

काठमाण्डौ, २ माघ – चीनले आफ्ना नागरिकलाई प्रवेशाज्ञा दिन बन्द गरेकामा जापानले त्यसको विरोध गरेको छ । जापानी नागरिकलाई ‘भिसा’ दिन बन्द गर्ने चीनको कदमको आलोचना गर्दै टोकियोले बुधवार उक्त कदमको विरोध गरेको हो । साथै उसले उक्त निर्णय फिर्ता लिन बेइजिङसँग माग गरेको छ । चीनमा कोरोनाका बिरामी बढेकाले त्यहाँबाट आफ्नो भूमिमा प्रवेश गर्ने चिनियाँलगायत अन्यलाई कोभिड–१९ परीक्षणको नकारात्मक प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्नुपर्ने बाध्यकारी नियम लगाएपछि चीनले पनि त्यसको प्रतिवाद गर्दै प्रवेशाज्ञा दिन बन्द गरेको हो । चीनले मङ्गलवार जापान र दक्षिणकोरियाली नागरिकलाई भिसा नदिने सूचना जारी गरेको थियो । जापानले चीनको उक्त निर्णयलाई प्रतिशोधात्मक एवम् खेदजनक कदम भनेको छ । टोकियोले कूटनीतिक माध्यमबाट चिनियाँ निर्णयको विरोध गर्दै तत्काल निर्णय सच्च्याउन माग गरेको सरकारका प्रवक्ता हिरोकाजु मात्सुनोले बताए । सोलस्...

काठमाण्डौ, २ माघ – इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रमा चीनको बढ्दो प्रभावलाई दृष्टिगत गर्दै जापानी प्रधानमन्त्री फुमियो किशिदाले शुक्रबार ह्वाइट हाउसमा अमेरिकी राष्ट्रपति बाइडेनसँग भेट गरे। सो अवसरमा दुई देश बीचको गठबन्धनलाई थप बलियो बनाउने विषयमा सहमति भएको बताइएको छ। दुवै पक्षले सुरक्षा रणनीतिबारे छलफल गरेको जापानको एनएचके वर्ल्डले उल्लेख गरेको छ। ह्वाइट हाउसमा भएको भेटमा प्रधानमन्त्री किशिदा र राष्ट्रपति बाइडेनबीच दुई घन्टा लामो कुराकानी भएको थियो। सो वार्तामा किशिदाले जापानले आफ्नो सुरक्षा रणनीतिमा उल्लेखनीय परिवर्तन गरेको बताएका थिए। सो परिवर्तित नीतिहरूमा उल्लेख्यरूपमा रक्षा बजेटमा वृद्धि र काउन्टर स्ट्राइकको योजना लगायतका विविध विषय समावेश छन्। क्षेत्रीय शान्ति र सुरक्षा कायम गर्न जापानी प्रधानमन्त्रीले जापानको सुरक्षा रणनीतिमा जोड दिएकाले सुरक्षा वातावरण पहिलेभन्दा धेरै गम्भीर र जटि...

काठमाण्डौ, २ माघ – ताइवानी हवाई रक्षा क्षेत्रमा चिनियाँ लडाकु विमानको अतिक्रमण सन् २०२२ मा झण्डै दोब्बरले बढेको पाइएको छ । चीनले ताइवानविरुद्ध सैनिक आक्रमणको धम्की र उत्तेजनालाई तीव्र बनाइरहेका बेला यस्तो तथ्यांक सार्वजनिक भएको हो । यो वर्ष चीनबाट ताइवानी हवाई रक्षा पहिचान क्षेत्र (एडीआईजेड) मा १ हजार ७ सय २७ वटा लडाकु विमानले अतिक्रमण गरेको अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था एएफपीले उल्लेख गरेको छ । यसअघि सन् २०२१ मा ९ सय ६० र सन् २०२० मा केबल ३८० वटा चिनियाँ लडाकु विमानले ताइवानी हवाई रक्षा क्षेत्रको अतिक्रमण गरेका थिए । यस वर्षको अगस्ट महिनामा अमेरिकी सभामुख न्यान्सी पेलोसीले ताइवानको भ्रमण गरेपछि चीनले ताइवानको आसपास विसाल सैनिक अभ्यास गरेको थियो । चीनले ताइवानको हवाई रक्षा क्षमता जाँच्न लडाकु विमान त्यसतर्फ पठाउने गरेको सुरक्षाविदहरु बताउँछन् ।...

काठमाण्डौ, २ माघ – तालिबान शासनको साथ विश्वका अधिकांश देश तथा मानिसहरू कुनै पनि कुराको स्वामित्व लिन डराइरहेका छन्। विशेष गरी मानवीय सहायताको प्रावधानको अपवाद बाहेक, जुन गत शताब्दीको अन्त्यमा विश्वलाई समात्ने कट्टरपन्थी मध्ययुगीन संस्करणसँग मिल्दोजुल्दो हुन थालेको छ। तालिबानले महिला गैरसरकारी संस्थाका कर्मचारी र स्वयंसेविकाहरूलाई देशमा काम गर्न प्रतिबन्ध लगाएकाे छ । तालिबानले अफगान महिलाहरूलाई काम गर्न प्रतिबन्ध लगाएपछि प्रमुख मानवीय गैर-सरकारी संस्था (एनजीओ) हरूले पनि आफ्नो अत्यावश्यक सेवा तथा सहयाेगहरू बन्द गरिदिएका छन् । र एक मोडमा जब तालिबानले अफगान महिलाहरूलाई उच्च शिक्षामा सबैकाे पहुँचबाट रोक लगाएको थियो, यसले पक्कै पनि थोरै सन्देह भएको देशलाई तालिबान शासनसँग तेल शोषण सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्न सहयाेग मिलेकाे छ । तर याे सम्झौतालाई विश्वकाे कुनै पनि देशले मान्यता दिनेवाला छैनन् । ...

काठमाण्डौ, २ माघ – चिनियाँ कम्पनीहरूका दुई सेमिकन्डक्टर कारखानाको बिक्रीमा जर्मनीले प्रतिबन्ध लगाएपछि चीनलाई रणनीतिक धक्का लागेको छ ।बर्लिनको निर्णय नोभेम्बरमा जर्मन चान्सलर ओलाफ स्कोल्जको चीन भ्रमणको बावजुद उनको देश र युरोपेली संघका सांसदहरूको आलोचनाको बीचमा उक्त प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय आएको हो ।जियोपोलिटिको इन्फोका अनुसार नेताहरूको आलोचना जर्मनलगायत युरोपेली संघका नेताहरूले बेइजिङको मानवअधिकार रेकर्डको लागि र युक्रेनसँग चलिरहेको युद्धको बीचमा रुसलाई समर्थन गरेकोमा निन्दा गरेका छन् । यद्यपि, स्कोल्जले नैतिकताभन्दा व्यापार रोजे किनभने उनले चीनलाई आफ्नो एसियाली यात्राको हिस्सा बनाए ।ओलाफ स्कोल्जले चीन र जर्मनीबीच कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएको ५० औँ वार्षिकोत्सव मनाइरहँदा दुई देशबीचको द्विपक्षीय आर्थिक सम्बन्धलाई बलियो बनाउन चीनको भ्रमण गरेका थिए । स्कोल्जको भ्रमणको बावजुद जर्मनीले सुरक्षा ख...