राजनीति

काठमाण्डौ, २८ असोज – चीनले तिब्बतमा बोर्डिङ स्कूलहरूको विशाल नेटवर्क स्थापना गरेको छ । शिक्षा प्रणालीलाई प्रायः चिनियाँ भाषामा अत्याधिक राजनीतिकरण गरिएको छ र विद्यार्थीहरू आफ्नो परिवारबाट अलग बस्न बाध्य छन् । चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी (CPC) ले यी संस्थाहरूलाई एक विरल र टाढाको जनसंख्यालाई शिक्षा प्रदान गर्ने माध्यमको रूपमा देखाउने गर्दछ तर वास्तविकतामा यो जातीय विभेदलाई हटाएर तिब्बतमा पार्टीको नियन्त्रण गर्न राष्ट्रपति सी जिनपिङ आफैंले अगाडि बढाएको आत्मसातवादी एजेन्डाको आधारशिला हो । तिब्बती संस्कृति र धार्मिक शिक्षालाई कमजोर पार्ने कदमको पछिल्लो उदाहरणमा चीनले पहिले बन्द गरिएको तिब्बती मठ विद्यालय, जोगे काउन्टीको ल्हामो कीर्ति मठ विद्यालयका २०० भन्दा बढी तिब्बती विद्यार्थीहरूलाई राज्यद्वारा सञ्चालित बोर्डिङमा लगेको छ। मे २०२४ मा, चिनियॅा अधिकारीहरूले कीर्ति गुम्बा विद्यालयलाई पुन: खोल्न...

काठमाण्डौ, २८ असोज – बेइजिङले लामो समयदेखिको मन्दीलाई रोक्न धेरै उपायहरू गरे पनि चीनको अर्थतन्त्र पुनर्जीवित हुन सकेको छैन । ब्याजदर कटौतीदेखि सरकारी खर्च बढाउने र पुराना गाडी बदल्न जनतालाई प्रोत्साहन गर्न विद्युतीय सवारीमा दोब्बर अनुदान दिने जस्ता उपभोक्ताको विश्वास जगाउने प्रयास गरिएको छ । बरु डम्पिङको प्रयासलाई रोक्न धेरै देशहरूले विद्युतीय सवारीसाधन जस्ता चिनियाँ उत्पादनहरूमा आयात शुल्क लगाएकोले बेइजिङको परिदृश्यलाई थप जटिल बनाएको छ। अक्टोबर १ मा चीनको ७५ औँ राष्ट्रिय दिवस मनाउने क्रममा राष्ट्रपति सी जिनपिङले देशको लागि अगाडिको बाटो आँधीबेहरी हुनसक्छ भनेर चेतावनी दिनु अचम्मको कुरा होइन। चिनियाँ अर्थतन्त्रको दोहोरो अंकको वृद्धिको कथा अहिले लोककथा बनेको छ। सन् २०२४ को दोस्रो त्रैमासिकमा चिनियाँ अर्थतन्त्र ४.७ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ भने पहिलो त्रैमासिकमा ५.३ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। अ...

काठमाण्डौ, २८ असोज – जबरजस्ती श्रम विरुद्धको लडाइलाई लागू गर्न अमेरिकाले एउटा साहसी कदम चालेको छ । पहिलो पटक जबरजस्ती श्रम ऐन अन्तर्गत चिनियाँ स्टिल निर्माता र एक स्वीटनर निर्मातालाई उनीहरूको उत्पादन अमेरिकामा निर्यात गर्न प्रतिबन्ध लगाएको छ। यो अभूतपूर्व कदमले नैतिक श्रम अभ्यासहरूमा बढ्दो विश्वव्यापी जोडलाई रेखांकित गर्दछ र मौलिक मानवअधिकारहरूको समर्थन गर्न असफल हुने व्यवसायहरूले गम्भीर परिणामहरूको सामना गर्ने संकेत गर्दछ। यस हप्ताको सुरुमा यूएस डिपार्टमेन्ट अफ होमल्याण्ड सेक्युरिटी (डीएचएस) ले दुई चिनियाँ कम्पनीहरूलाई संयुक्त राज्य अमेरिकामा आफ्ना उत्पादनहरू निर्यात गर्न प्रतिबन्धित फर्महरूको सूचीमा थप्यो। यो कारबाही चीनको सिनजियाङ क्षेत्रमा जबरजस्ती श्रम अभ्याससँग जोडिएका उत्पादनहरूबाट अमेरिकी आपूर्ति शृङ्खलाहरूलाई जोगाउने ठूलो पहलको हिस्सा हो। "आजको कार्यले अमेरिकी आपूर्ति शृङ्खलाहर...

काठमाण्डौ, २८ असोज – म्यानमारमा चीनले खरायोसँग दौडने र सिकारीहरूसँग सिकार गर्ने निन्दनीय नीति अपनाएको छ। यसको उद्देश्य सैन्य जन्टा र धेरै विद्रोही समूहहरू बीचको लडाइँले घेरिएको देशमा शान्ति र स्थिरता पुनर्स्थापित गर्न मद्दत गर्नु होइन। तर बेइजिङको आर्थिक र रणनीतिक हितको रक्षा गर्नु हो। म्यानमारमा सन् २०२१ को फेब्रुअरीमा भएको सैनिक विद्रोहपछि चीनले सैनिक शासकलाई हतियार र आर्थिक सहयोग गर्दै आएको छ। यसको गठनको लगत्तै म्यानमारमा सैन्य शासकको नेतृत्वमा रहेको सरकारले चाइना एक्सपोर्ट-इम्पोर्ट बैङ्कसँग ऋण-पुनर्तालिका सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्‍यो, म्यानमारमा आधारित पोर्टल बर्मा न्यूले रिपोर्ट गरेको छ। चीनले म्यानमारको सेना तत्माडौलाई पनि सैन्य उपकरणको साथ सहयोग गरेको छ। सैन्य विद्रोहको लगत्तै म्यानमार वायुसेनाले चीनबाट धेरै एफटीसी-२०००जी मिडरेन्ज लडाकु विमानहरू अर्डर गर्‍यो। करिब २० जना पाइलट, प्र...

काठमाण्डौ, २८ असोज – चीनले आफ्नो वित्तीय क्षेत्रबाट उच्च अधिकारीहरूको उल्लेखनीय पलायन अनुभव गरिरहेको छ। चिनियाँ राज्य मिडियाका अनुसार, गत महिनामा, ए-सेयर सूचीकृत कम्पनीहरू बैङ्कहरू र वित्तीय संस्थाहरूका एक हजार भन्दा बढी वरिष्ठ नेताहरूले व्यक्तिगत कारणहरू देखाउँदै राजीनामा दिएका छन्। अगस्टको अन्त्यमा बैङ्क अफ चाइनाका उपाध्यक्ष र अध्यक्ष लिउ जिनले अचानक राजीनामा दिएपछि राजीनामाको लहर आएको हो। राजीनामा दिनेहरूको सूचीमा विभिन्न बैङ्क, बिमा कम्पनी, धितो पत्र फर्म र सरकारी स्वामित्वका संस्थाका अध्यक्ष, उपाध्यक्ष र अन्य उच्चपदस्थ अधिकारीहरू रहेका छन्। कार्यकारीको राजीनामाको हालैको लहर बेइजिङको वित्तीय क्षेत्रमा तीव्र क्र्याकडाउनसँग मेल खान्छ। सेप्टेम्बर १८ सम्म अनुशासन निरीक्षणका लागि केन्द्रीय आयोगले यो वर्ष चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी (सीसीपी) बाट कम्तीमा ६७ वरिष्ठ वित्त अधिकारीहरूलाई अनुशासन...

काठमाण्डौ, २८ असोज – उत्तर कोरियाले आफ्ना सैनिकलाई युक्रेनमा रूसी सेनाको मद्दतका लागि तैनाथ गरेको छ । गत साता युक्रेनी समाचार संस्था इन्टरफेक्स–युक्रेन र कियभ पोस्टले युक्रेनको खुफिया विभागको स्रोतको हवाला दिँदै एक प्रतिवेदन जारी गरेको थियो । उक्त प्रतिवेदनमा अक्टोबर ३ मा डोनबासमा रूसको कब्जामा रहेको क्षेत्रमा युक्रेनले मिसाइल आक्रमण गर्दा उत्तर कोरियाली सेनाका ६ अधिकारी मारिएका र ३ जना घाइते भएका उल्लेख छ । बीबीसीको हिन्दी अनलाइन संस्करणले स्रोतको हवाला दिँदै उत्तर कोरियाली सेनाका अधिकारीहरूको एक समूह आफ्ना रूसी सहयोगीहरूसँग भेट्न र उनीहरूसँग ‘अनुभव साझा गर्ने’ उद्देश्यका साथ युक्रेनको रुसी नियन्त्रित भूमिमा गएका बताइएको छ । के यो दाबीमा सत्यता छ ? युक्रेनको खुफिया विभागले गतवर्ष पनि एक प्रतिवेदन जारी गरेको थियो । उक्त प्रतिवेदनमा उत्तर कोरियाका सैन्य अधिकारिको एक सानो ...

काठमाण्डौ, २८ असोज – उत्तरी इजरायलको केन्द्रमा हिजबुल्लाहले गरेको आक्रमणमा चार जना इजरायली सेना मारिनुको साथै ५० भन्दा बढी घाइते भएका छन्। गत अक्टोबरमा युद्ध सुरु भए यता इजरायलमाथि भएको यो ठुलो आक्रमण हो। इजरायली डिफेन्स फोर्स (इडिएफ)ले जनाए अनुसार लेबनान सीमाको ४० माइल पर रहेको सैन्य शिविरमा सो आक्रमण भएको थियो। घटनामा ७ सैनिक भने गम्भीर घाइते भएका छन्। बिहीबार इजरायलले लेबनानको विभिन्न भागमा गरेको आक्रमणका कारण २२ जनाको ज्यान जानुको साथै ११७ जना घाइते भएका थिए। अहिले मध्यपूर्वमा अन्तर्राष्ट्रिय निकायसँग पनि इजरायलको तनाव बढी रहेको छ। युनिफिलका ५ जना घाइते भएपछि लेबनानमा रहेको राष्ट्र सङ्घीय पिस किपिङ कोर्सले पनि इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुलाई लेबनान छाड्न भनेको हो। शान्ति मिसनमा ४० देशका सेना कार्यरत छन्। लेबनानमा प्रवेश गरेको दुई वटा ट्याङ्क भने आइतबार साँ...

काठमाण्डौ, २८ असोज – अक्टोबर १५ मा हुने पाकिस्तान तेहरिक–ए–इन्साफ (पीटीआई) को प्रदर्शनअघि नै लोहोर प्रहरीले सहरका विभिन्न भागबाट ३५ भन्दा बढी पिटिआईका कार्यकर्तालाई पक्राउ गरेको एआरवाई न्युजले बताएको छ । पञ्जाब प्रहरीले डिफेन्स, कोट लखपत र जोहर टाउनलगायत धेरै क्षेत्रमा छापा मारी पीटीआई प्रदर्शन आयोजना गर्न संलग्न भएको विश्वास गरिएका व्यक्तिहरूलाई लक्षित गरेको छ । पाकिस्तानले अक्टोबर १५ र १६ मा साङ्घाई सहयोग सङ्गठन (एससीओ) शिखर सम्मेलन आयोजना गर्ने भएकाले प्रहरी कारबाही कानून व्यवस्था कायम राख्ने र कुनै पनि अवरोध रोक्ने हिस्सा हो । इमरान खानले स्थापना गरेको पीटीआईको नेतृत्वले अक्टोबर १५ मा राजनीतिक गुनासोहरूका बारेमा आवाज उठाउने प्रदर्शन गर्ने घोषणा गरेको छ । यसबाट खानको पार्टी र कानून कार्यान्वयन निकायहरूबीच तनाव उत्पन्न भएको छ । उक्त दिन इस्लामावादमा हुने एससीओ शिखर सम्मेलनको पहिलो ...

काठमाण्डौ, २८ असोज – टेस्ला, स्पेस एक्स र एक्सका मालिक एलन मस्कले राष्ट्रपति पदमा डोनाल्ड ट्रम्प पराजित भएमा आफुलाई जेल हालिने टिप्पणी गरेका छन् । एन्कर टकर कार्लसनसँगको अन्तर्वार्तामामा म्स्क्ले ट्रम्प आगामी राष्ट्रपतीय चुनावमा कमला ह्यारिससँग पराजित भए भने आफु जेल जान सक्ने बताएका हुन् । साथै उनले कमला ह्यारिसले चुनाव जितेमा अमेरिकामा फेरि कहिल्यै चुनाव नहुने दाबि समेत गरेका छन् । मस्कले अमेरिकाको राष्ट्रपति चुनावमा डोनाल्ड ट्रम्पलाई खुलेर समर्थन गर्दै आएका छन् । मस्कलाई ट्रम्प चुनाव हारे भने के हुन्छ ? भन्ने प्रश्न सोधिएकोमा उनले भने- 'यदि ट्रम्प चुनाव हारे भने सोच्नुहोस् म गएको छु । म कति वर्ष जेल जान्छु जस्तो लाग्छ ? के म मेरा छोराछोरीलाई पनि हेर्न सक्षम हुनेछु ? मलाई थाहा छैन।' हालै पेन्सिलभेनियाको बटलरमा ट्रम्पको र्‍यालीमा पनि मस्कले पूर्व राष्ट्रपतिसँग स्टेज साझा गर्दै ट्रम्पलाई...

काठमाण्डौ, २८ असोज – चीनमा स्वेच्छाचारी नजरबन्द अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय, मानवअधिकार संगठनहरू र विदेशी सरकारहरूको लागि महत्त्वपूर्ण र बढ्दो चिन्ताको विषय बनेको छ। चिनियाँ सरकारले असहमतिलाई दबाउन, राजनीतिक विरोधलाई मौन बनाउन र अल्पसंख्यक जनसंख्यालाई नियन्त्रण गर्न एक उपकरणको रूपमा हिरासतलाई व्यवस्थित रूपमा प्रयोग गरेको आरोप लगाइएको छ। उचित प्रक्रिया वा स्पष्ट कानुनी औचित्य बिना व्यक्तिहरूलाई समात्ने अभ्यासले व्यापक आलोचना भईरहेको छ । धेरैले चेतावनी दिएका छन् कि यसले आधारभूत मानव अधिकारको गम्भीर उल्लङ्घनलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। स्वेच्छाचारी नजरबन्द भन्नाले पर्याप्त कानुनी आधार वा उचित प्रक्रिया बिना राज्यका अधिकारीहरूले व्यक्तिहरूलाई पक्राउ वा कैद गर्नुलाई जनाउँछ। चीनको मामिलामा, स्वेच्छाचारी नजरबन्द प्रायः औपचारिक आरोपहरू, गोप्य परीक्षणहरू र कानुनी प्रतिनिधित्व वा पारिवारिक सम्पर्कको पहु...