राजनीति

-प्रेमचन्द्र झा मितिः २०८२ फागुन २५ गते, सोमबार नेपालको राजनीतिले पछिल्ला तीन दशकभन्दा बढी समयको यात्रामा धेरै परिवर्तनहरू देखेको छ। व्यवस्था फेरियो, शासनका स्वरूप बदलिँदै गए, नयाँ संविधान आयो, नयाँ नेतृत्वहरू उदाए र पुराना शक्तिहरू कमजोर हुँदै गए। तर यति धेरै राजनीतिक परिवर्तनहरूको बीचमा एउटा प्रश्न भने निरन्तर उठिरह्यो—के यी परिवर्तनहरूले नागरिकको जीवनमा अपेक्षित सुधार ल्याए? आजको राजनीतिक परिस्थिति हेर्दा यही प्रश्न झन् गम्भीर रूपमा उठेको देखिन्छ। लामो समयसम्म राजनीतिमा प्रभाव जमाएका दलहरू अचानक असहज स्थितिमा पुगेका छन्। सत्ता र शक्तिको केन्द्रमा वर्षौंसम्म बसेका नेताहरू आज आत्मरक्षाको अवस्थामा देखिन्छन्। यस्तो परिस्थिति कसरी आयो भन्ने विषयमा गम्भीर बहस आवश्यक छ। कसैले कल्पना पनि गरेको थिएन कि दशकौँसम्म शासनको केन्द्रमा रहेका शक्तिहरू एकाएक यति कमजोर देखिन थाल्नेछन्। कसैले सोचेको थि...

काठमाण्डौ, २४ फागुन – जेनजी प्रदर्शनबारे छानबिन गर्न गठित उच्चस्तरीय जाँचबुझ आयोगले तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई फौजदारी मुद्दा चलाउन सरकारलाई सिफारिस गरेको छ। पूर्व न्यायाधीश गौरीबहादुर कार्की नेतृत्वको आयोगले करिब पाँच महिनाको अनुसन्धानपछि आइतबार आफ्नो प्रतिवेदन प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीलाई बुझाएको हो । आयोगमा पूर्व एआईजी विज्ञानराज शर्मा र कानुन व्यवसायी विश्वेश्वर भण्डारी सदस्य रहेका छन् । प्रतिवेदन बुझाएपछि आयोगका सदस्य विज्ञानराज शर्माले घटनामा गल्ती गर्ने व्यक्तिहरूलाई कानुनी दायरामा ल्याउन सिफारिस गरिएको बताए । उनका अनुसार प्रतिवेदन ९ सयभन्दा बढी पृष्ठको रहेको छ र त्यसमा विभिन्न अनुसूचीहरू पनि समावेश छन् । आयोगले भदौ २३ र २४ गते काठमाडौँमा भएको जेनजी आन्दोलनका घटनाबारे छुट्टाछुट्टै विश्लेषण र सुझाव दिएको छ । भदौ २३ मा नयाँ बानेश्वर क्षेत्रमा भएको प्रदर्शन...

— प्रेमचन्द्र झा मितिः २०८२ फागुन २४ गते, आईतबार नेपालको राजनीतिक इतिहासमा समय–समयमा जनताले परिवर्तनको खोजी गरेका छन्। लामो समयदेखि परम्परागत दल, पुराना अनुहार र अस्थिरताले चिनिएको नेपाली राजनीतिमा नयाँ सोच र नयाँ नेतृत्वको आवश्यकता महसुस हुँदै आएको छ। यस्तै पृष्ठभूमिमा वैकल्पिक राजनीतिको प्रतीकका रूपमा उदाएका व्यक्तित्व हुन् बालेन शाह । उनको उदय केवल एउटा चुनावी परिणाम मात्र होइन, नेपाली राजनीतिक संस्कृतिमा सम्भावित नयाँ युगको संकेतका रूपमा पनि हेरिएको छ। परम्परागत राजनीतिक नेतृत्वसँग प्रतिस्पर्धा गर्दै उनले स्थापित राजनीतिक शक्तिलाई चुनौती दिएका छन्। यसले जनताको मनोविज्ञानमा आएको परिवर्तनलाई स्पष्ट रूपमा देखाउँछ। जनता अब पुरानो राजनीतिक शैलीबाट थाकिसकेका छन् र परिणाममुखी, इमानदार तथा ऊर्जाशील नेतृत्वको खोजीमा छन्। बालेन शाहको उदय सामान्य राजनीतिक यात्राको परिणाम होइन। उनी इन्जिनि...

रमेश कुमार बोहोरा मितिः २०८२ फागुन १३ गते, बुधबार काठमाडौं । कानुनी संरचनाको दृष्टिले हेर्दा नेपाल राष्ट्र बैंक आज पनि स्वायत्त निकायकै रूपमा परिभाषित छ । तर व्यवस्थाको व्यवहारिक धरातलमा उभिएर हेर्दा राष्ट्र बैंक अझै पनि सरकारको राजनीतिक छायाबाट मुक्त हुन सकेको छैन । करिब सात दशकअघि स्थापना भएको यस संस्थाले आजसम्म आइपुग्दा मौद्रिक नीति निर्माण, बैंक तथा वित्तीय संस्थाको नियमन, विदेशी विनिमय व्यवस्थापन, भुक्तानी प्रणालीको विस्तार र वित्तीय स्थायित्वको संरक्षण जस्ता अत्यन्त संवेदनशील दायित्व सम्हाल्दै आएको छ । यति गम्भीर र दीर्घकालीन प्रभाव पार्ने जिम्मेवारी बोकेको संस्थाको निर्णय प्रक्रियामा राजनीतिक हस्तक्षेपको आशङ्का सधैँ रहिरहनु आफैंमा नेपालको आर्थिक शासन प्रणालीको ठूलो कमजोरी हो । मुलुकको समग्र आर्थिक नीति दुईवटा मुख्य आधारस्तम्भमा अडिएको हुन्छ । पहिलो, सरकारद्वारा सञ्चालन गरिने वि...

नेपालगन्ज, १२ फागुन - जनता समाजवादी पार्टी नेपाल (जसपा नेपाल) ले बाँके निर्वाचन क्षेत्र नं. २ अन्तर्गत डुडुवाको कम्दीमा चुनावी सभा आयोजना गरेको छ। आफ्ना उम्मेदवार कमरुद्दिन राईको पक्षमा माहोल बनाउन आज चुनावी सभा गरेको हो । चुनावी सभालाई सम्वोधन गर्दै बाँके क्षेत्र नं.२ का प्रतिनिधिसभा उम्मेदवार राईले सबै उम्मेदवारलाई अहिले कमरुद्दिनबाट त्रासमा रहेको बताए । आफुले जनताको हितमा काम गरेका कारण अन्य सबै उम्मेदवार डराएको बताए । पैसा र पावरमा जनतालाई भ्रममा पार्न खोजिएको भन्दै उनले आक्रोश पोखे । उनले विपक्षीहरु आफ्नो डरले जनतालाई आफ्नो पक्षमा पार्न पैसाका ठेकेदारहरु घरघरमा पुगेको टिप्पणी गरे । उनले बाँके क्षेत्र नं.२ मा भएको विकास निर्माणमा जसपाका अध्यक्ष उपेन्द्र यादवको हात रहेको बताए । पार्टीको नाममा गद्दार गर्नेहरुले विकास गर्न नसक्ने र विकास पनि नगरेको टिप्पणी गरे । उनले मोहम्मद ...

नेपालगन्ज, १२ फगुन १२ - जसपा नेपालका अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले विषम परिस्थितिमा निर्वाचन हुन लागेको बताएका छन् । जसपाले आज बाँकेको कम्दीस्थित मिलन चोकमा आयोजना गरेको चुनावी सभालाई सम्वोधन गर्दै उनले यो कुनै सहज अवस्थामा चुनाव हुन नलागेको भन्दै विषम परिस्थितिमा हुन लागेको बताए । पाँच वर्षको समयावधि पाएको संसद ३ वर्षमै भंग भएर फेरि चुनाव हुन लागेको भन्दै मतदानमा विवेक पुर्याउन आग्रह गरे । उनले मुलुकमा लामो समय काँग्रेस एमालेले सरकार चलाएको बताउँदै उनीहरुकै कारण विद्यमान समस्या देशमा उत्पन्न भएको बताए । पछिल्लो ३५ वर्षमा ३० पटक सरकार फेरिएको भन्दै ठूला दलहरुको कारण राजनीतिक अस्थिरता उत्पन्न हुँदा युवा पुस्ता रिसाएको बताए । उनले जेनजी आन्दोलनलाई भ्रष्टचार र कुशासनको विद्रोह भएको बताए । एमाले नेतृत्वको सरकारले सामाजिक संजालमा लगाएको प्रतिवन्धका कारण पनि भदौं २३ र २४ गतेको घटना भए...

नेपालगन्ज १२ फागुन - फागुन २१ गते हुन लागेको ‘प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन २०८२’लाई लक्षित बाँके र बर्दियामा मतदाता शिक्षा कार्यक्रम सुरु भएको छ । महिला, कानून र विकास मञ्च काठमाण्डौको सहयोगमा सूचना र मानवअधिकार अनुसन्धान केन्द्र नेपालगन्जले बाँके बर्दियामा निर्वाचनलाई लक्षित गरि मतदाता शिक्षा शुरु गरेको छ । बाँके र बर्दियामा विशेष गरी थारु, मधेशी, मुस्लिम, सिमान्तकृत, लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक समुदायका महिलाहरु र १८ वर्ष पुगेका युवा यवतीलाई मतदाता शिक्षा दिन लागिएको हो । मंगलबार बाँकेको जानकी गाउँपालिका वार्ड नंं २ मा मधेशी समुदायका महिलाहरुलाई मतदाता शिक्षा बारे अभिमुखीकरण गरिएको छ । अभिमुखीकरणमा निर्वाचन आचारसंहिता, मतदाताको अधिकार तथा भुमिका मतपत्रबारे जानकारी, मतदान गर्न जादा ध्यान दिनुपर्ने कुरालगायतका बारेमा अधिबक्ता विश्वजीत तिवारीले सहजीकरण गर्नुभएको थियो । कार्यक...

जानकीमा रहेको गौशालामा भोक–भोकै मर्न थाले गाई–गोरु, जग्गामा बस्ती बसाउने जनप्रतिनिधिहरुको षड्यन्त्र नेपालगन्ज, ६ फागुन – बाँके जिल्ला जानकी गाउँपालिकामा रहेको गौशालामा आर्थिकदेखि जमिनसम्ममा ठूलो चलखेल हुने सम्भावना रहेको स्थानियहरुको आरोप रहेको छ । जानकी गाउँपालिका वडा नं. ४ मा रहेको गौशाला भित्र कार्यरत कर्मचारीहरुले समेत ७ महिना बितिसक्दा तलब नपाएको गुनासो गरेका छन् । कोराना अगाडी त्यहाँका सामाजिक अभियन्तहरुले बाटोमा रहेका गाई–गोरुलाई संरक्षण र व्यवस्थापन गर्नुपर्ने मनसायका साथ खुल्ला चौपाया संरक्षण तथा व्यवस्थापन संस्था गठन गरी जानकी गाउ“पालिका वडा नं. ४, खजुरा खुर्दमा रहेको सरकारी जमिनमा गौशाला बनाएर आर्थिक संकल्न गरी सञ्चालन ल्याएका थिए । त्यसबेला संस्थामा रहेको पदाधिकारीहरुको मनसाय निहित गौसेवा मात्र देखिएको भएपनि पछि गौशाला भएको जमिनमा आँखा गएको रहेछ । त्यहाँ रहेका स्थ...

खजुरा, १ फागुन – नेकपा एमाले बाँके निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ३ ले प्रतिनिधिसभा निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै “फागुन २१ का लागि मेरो २१ दिन” अभियान सञ्चालन गरेको छ । निर्वाचनको मिति नजिकिँदै गर्दा पार्टी संगठनलाई परिचालन गर्दै जनसमर्थन विस्तार गर्ने उद्देश्यले यो अभियान सुरु गरिएको हो । अभियान अन्तर्गत क्षेत्रभित्र रहेका सम्पूर्ण पार्टी सदस्य, समर्थक तथा शुभेच्छुकलाई आ–आफ्नो टोलबस्ती र मतदाताको घरघरमा केन्द्रित भएर काम गर्ने जिम्मेवारी तोकिएको छ । टोलस्तरमा स–साना समूह बनाएर घरदैलो, मतदाता भेटघाट तथा टोलसभा कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ । पहिलो चरणमा सञ्चालन गरिएका कार्यक्रमबाट प्राप्त सुझाव र अनुभवको आधारमा दोस्रो चरणको रूपमा यो अभियान अगाडि बढाइएको निर्वाचन परिचालन कमिटीका संयोजक रत्न खत्रीले जानकारी दिनुभयो । उहाँका अनुसार संगठनलाई अझ व्यवस्थित बनाउँदै अभियानलाई योजनाबद्ध ढंगले अघि बढाइनेछ ...

खजुरा, २९ माघ – नेकपा एमालेले बाँके निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ३ मा प्रतिनिधिसभा उम्मेदवार सुमन मल्लसहित पहिलो चरणको चुनावी अभियान सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेको छ । पार्टीले निर्वाचन क्षेत्रभित्रका २४ वडामध्ये अधिकांश वडामा उम्मेदवार मल्लसहित कार्यकर्ता तथा मतदातासँग प्रत्यक्ष भेटघाट गर्दै अभियान सञ्चालन गरेको जनाएको छ । निर्वाचन परिचालन समितिका संयोजक रत्न खत्रीका अनुसार पहिलो चरणमा पार्टी संगठन सुदृढीकरण र कार्यकर्ता परिचालन केन्द्रित कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियो । यस चरणमा स्थानीय नेता–कार्यकर्तालाई सक्रिय बनाउँदै चुनावी वातावरण निर्माणमा जोड दिइएको उहाँले बताउनुभयो । यसैबीच बिहीबार बसेको निर्वाचन परिचालन समितिको सचिवालय बैठकले माघ ४ गतेदेखि सुरु हुने दोस्रो चरणको अभियानको विस्तृत योजना तयार गरेको छ । दोस्रो चरणमा घरदैलो, टोलस्तरीय मतदाता भेटघाट तथा जनसंवाद कार्यक्रमलाई प्राथमिकत...