विदेश

सिनजियाङमा यसअघि उइघुर मुस्लिमहरूसँगको घटना देखिएको थियो भने तिब्बतमा डीएनए प्रोफाइलिङको घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय ध्यानाकर्षण गराएको छ। हालै तिब्बतीहरूबाट डीएनए संकलन गरी उनीहरुको प्रोफाइल प्रयोग गरी विदेशमा बस्ने तिब्बतीहरूको आफन्तहरूको पहिचान गर्ने लक्ष्य रहेको बुझिएको छ। चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी (सीपीसी) सिनजियाङमा उइगरहरुलाई जस्तै तिब्बतमा तिब्बतीहरुमाथि निशाना बनाइरहेको छ। तिब्बती स्वायत्त क्षेत्र र सिन्जियाङ दुवैको तथ्यांकले चीनले डाटा अधिग्रहण गर्ने र अनुगमन क्षमता बढाउन चाहेको देखाउँछ। द थ्री ग्रेट मार्फत चीनले सामूहिक डीएनए संकलनलाई विस्तार गरी विस्तृतरुपमा निगरानी क्षमता बढाउने र प्रहरी उपस्थितिलाई थप सघन बनाउने योजना रहेको देखिन्छ। उल्लेखनीय कुरा के छ भने, डीएनए नमूनाहरूमा व्यक्तिको पहिचान गर्ने शक्ति मात्र हुँदैन, व्यक्तिको आनुवंशिक आफन्तहरूको पनि पहिचान गर्न सकिने क्षमता ...

काठमाण्डौ, १६ कार्तिक – विश्व सिन्धी कांग्रेस (डब्लुएससी) ले बिहीबार मानव अधिकार परिषद्को ५१औँ अधिवेशनको क्रममा जेनेभास्थित संयुक्त राष्ट्र संघको कार्यालय अगाडि ठूलो विरोध प्रदर्शन गरेको छ । विरोध प्रदर्शनमा बलुचिस्तान र पाकिस्तान प्रशासित कश्मीरका निर्वासित नेताहरू र युरोपका विभिन्न देशका मानवअधिकार रक्षकहरू पनि सामेल भएका थिए। वक्ताहरूले पाकिस्तानले ज बरज स्ती बेपत्ता, गैरन्यायिक ह त्या, धार्मिक अल्पसंख्यकहरूको उत्पीडन, लु टपा ट र उनीहरूको सम्पतीको कब्जा मार्फत सिन्धी, बलोच, कश्मीरी र पश्तून मानिसहरू विरुद्ध जघन्य अपराधहरू जारी राखेको भन्दै प्रदर्शन गरेका थिए । सिन्धले आफ्नो हजारौं वर्षको इतिहासमा सबैभन्दा खराब विनाशको सामना गररहेको र २० मिलियन भन्दा बढी मानिसहरूलाई असर गरेको बताँउदै पाकिस्तानी नेतृत्वको यस कदमले १० मिलियन भन्दा बढी घरबारविहीन भएको जनाएका थिए ।...

काठमाण्डौ, १६ कार्तिक – भर्खरै, सत्तारुढ चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको २०औं महाधिवेशन सम्पन्न भएको छ । महाधिवेशनले राष्ट्रपति सी जिनपिङलाई तेस्रो कार्यकालका लागि पार्टी महासचिव छनोट गरेको छ । सन् २०१२ मा उनी पहिलोपटक महासचिव भएका थिए । त्यतिखेर देङ स्याओ पिङ कालमा स्थापित ‘दुई कार्यकाल’ को प्रचलन र संवैधानिक व्यवस्था कायमै थियो । सी अघिका दुई महासचिव झाओ झमिन र हु जिन्ताओले त्यसको पालना गरेका थिए । शक्तिशाली र लोकपि्रय छँदाछँदै शान्तिपूर्ण सत्ता हस्तान्तरण गरेका थिए । तर, राष्ट्रपति सी जिनपिङमा देखिएको तीव्र महत्वाकांक्षा, सफलताको अहं र सत्ता संकेन्द्रणको चरित्रले ‘दुई कार्यकाल’ को प्रचलन र संवैधानिक व्यवस्था पालना गर्दैनन् भन्ने प्रष्टै थियो । राष्ट्रपति सीको सहजताका लागि केही वर्षअघि नै संविधान संशोधन गरी त्यो प्रचलन हटाइएको थियो । संविधान संशोधन उनकै लागि गरिएको हो भन्ने त्यतिखेर देखिक...

काठमाण्डौ, १५ कार्तिक – केही वर्षअघिसम्म सबेरैदेखि राति अबेरसम्म व्यस्त रहनुहुने कामीडोमा शेर्पाको दैनिकी अहिले बदलिएको छ । नेपाल–चीन सीमाछेउ तातोपानी बजारमा विगतमा व्यापार गरेर भ्याइनभ्याइ हुने होटल व्यवसायी शेर्पालाई अहिले एक कप चिया खान ग्राहक आइदिए पनि हुन्थ्यो भन्ने लाग्छ । चिया पसल हुँदै १२ वर्षदेखि तातोपानी गेष्टहाउस सञ्चालन गर्दै आएका शेर्पा घर बनाउन लिएको ऋण तिर्न हम्मे परेको बताउँछन् । तातोपानी नाका सञ्चालन हुँदा हुने गरको व्यापारले लोभिएर आफ्नै घर बनाई सुरु गरेको होटल पाँच वर्ष राम्रो चलेको थियो । विसं २०७२ को भूकम्पपछि बन्द तातोपानी नाका खुल्ने छाँटकाँट नहुँदा उहाँलाई तातोपानीको घर ‘नखाऊ भने दिनभरिको सिकार, खाऊ भने कान्छा बाबुको अनुहार’ भनेजस्तै भएको छ । नाका बन्द भएसँगै अन्यत्र बस्ने ठाउँ हुनेहरू तातोपानी छाडेर हिँडेपछि विकल्प नहुनेमात्र अहिले तातोपानी छन् । नाका चल्यो भने ...

काठमाण्डौ, १५ कार्तिक – हालैका घटनाहरूको शृङ्खलाले चीन आफ्ना विदेशी नागरिकहरूको सम्बन्धमा कूटनीतिक मोर्चामा झन् आक्रामक बन्दै गएको र चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी ९सीपीसी० को नेतृत्व आफूप्रतिको कुनै पनि आलोचनाप्रति झनै असहिष्णु भएको देखाउँछ। अक्टोबरको मध्यमा राष्ट्रपति सी जिनपिङलाई लक्षित गर्ने नारा र प्लेकार्डको जवाफमा चिनियाँ कूटनीतिक कर्मचारीले शान्तिपूर्ण प्रदर्शनकारीमाथि आक्रमण गरेको म्यानचेस्टर (बेलायत) को घटनाले चीनले आफ्नो शासन स्थिरताका लागि जे पनि गर्छ भन्ने देखाएको छ। २० औं पार्टी कांग्रेसको निर्णायक चरणमा चीनले नेदरल्यान्ड्समा ूप्रहरी स्टेशनहरूू राखेको रिपोर्टहरूदेखा पर्न थालेको अवस्था छ । विदेशमा जाने चिनियाँ नागरिकहरूको गतिविधिहरूको निरीक्षण र निगरानी गर्न यी स्टेशनहरुको प्रयोग भएको भनिएकतापनि बास्तविकता झनै फरक छ । यसअघि चीनले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स र अन्य प्रकारका उच्च प्र...

काठमाण्डौ, १५ कार्तिक – ताइवानका विदेशमन्त्री जोसेफ वुले दुई दशकको महाधिवेशन पछि चीनले यस टापुमा आफ्नो कूटनीतिक “आक्रमण” बढाउने सम्भावना रहेको बताए । वूले थपे कि ताइवानले अज्ञात कूटनीतिक सहयोगीहरूबाट इन्टेल प्राप्त गरेको छ कि चीनले ताइपेईका सहयोगीहरूलाई बेइजिङमा आधिकारिक मान्यता परिवर्तन गर्न प्रलोभन दिन आफ्नो प्रयास बढाउँदैछ । हाल, केवल १४ राष्ट्रहरूले ताइवानलाई एक स्वतन्त्र राष्ट्रको रूपमा मान्यता दिएको छ उनले भने ।...

काठमाण्डौ, १५ कार्तिक – भारत-चीन तनावका बीच चीनसँगको वास्तविक नियन्त्रण रेखा (एलएसी) नजिक भारत र अमेरिकाले सैन्य अभ्यास गर्ने भएका छन् । भारत र अमेरिकाले नोभेम्बर १५ देखि डिसेम्बर २ सम्म एलएसीमा अभ्यास गर्नेछन्। यो अभ्यास उत्तराखण्डको औलीमा हुनेछ । यो क्षेत्र एलएसीबाट मात्र एक सय किलोमिटर दुरीमा छ। अभ्यासमा दुवै देशका करिब ३५०–३५० सैनिक सहभागी हुनेछन् । हिमाल र अति चिसो क्षेत्रमा एकीकृत लडाई समूहको परीक्षण गरिनेछ । यो अभ्यास एक वर्ष भारतमा र एक वर्ष अमेरिकामा गरिन्छ। गत वर्ष यो अभ्यास अमेरिकाको अलास्कामा गरिएको थियो । यसका साथै यस वर्षको अन्त्यसम्ममा भारतले एकैसाथ ३ वटा ठूला अभ्यास गर्ने भएको छ । यी सबै सैन्य अभ्यास नोभेम्बर ८ बाट सुरु हुनेछन्। ११ डिसेम्बरसम्म चल्ने यी सैन्य अभ्यासमा भारतले आफ्नो सैन्य शक्ति देखाउनेछ । भारतले क्वाड देशहरूसँग मालाबार नौसेना अभ्यास र अष्ट्रेलियासँग ...

काठमाण्डौ, १५ कार्तिक – भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले गत महिना उज्वेकिस्तानको ऐतिहासिक सहर समरकन्दमा भएको सांघाई सहयोग संगठन (एससीओ) शिखर सम्मेलनमा अन्य नेताहरूसँग एउटै छानामुनि सामूहिक तस्बिर खिचेका थिए। उनीहरु एकअर्काबाट केही फिटको दुरीमा उभिएका थिए तर उनीहरुबीचको दूरी लामो थियो । यति नजिक आए पनि उनीहरुले न हात मिलाए न त सार्वजनिक रुपमा देखिने एक अर्काको उपस्थितिको ख्याल नै गरे । सिङ्गापुरमा जन्मिएका चिनियाँ पत्रकार सुन सीले दुई नेताबीचको समस्या कसले पहल गर्ने वा कसको आँखा पहिले झिम्काउने भन्ने हो भन्ने विश्वास गर्छन्। बीबीसी हिन्दीसँगको कुराकानीमा उनी भन्छन्, “सन् २०२० मा गलवान उपत्यकामा पूर्व सीमा द्वन्द्वमा उनीहरूको मित्रता पुनः सुरु गर्न कसले पहिलो कदम चाल्छ, यो दुई नेताबीचको सबैभन्दा ठूलो प्रश्न हो। जुन हामीले भर्खरै एससीओमा देख्यौं। शिखर ...

काठमाण्डौ, १५ कार्तिक – प्रशान्त क्षेत्रमा बेइजिङलाई हवाई श्रेष्ठता प्रदान गर्दै बुढ्यौली र कम प्रशिक्षित पाइलटहरूद्वारा उडाइएका अमेरिकी लडाकुहरू पहिले नै चीनको द्रुत फ्लीट विस्तारमा पछाडि परेका छन्। गेब्रियल होनराडाले एसिया टाइम्समा लेख्दै चीनको जेट लडाकु बलले अमेरिकाको गुणस्तर र मात्रामा पहिले नै समातेको हुनसक्ने र यसले वासिङ्टनमा अमेरिकी लडाकु जहाजको निर्माण र आधुनिकीकरण गर्न नयाँ अत्यावश्यक आह्वान गरेको बताएका छन्। अमेरिकी वायु सेना कमाण्डका प्रमुख जनरल मार्क केलीले यस महिना अमेरिकी वायुसेना सङ्घको वार्षिक वायु, अन्तरिक्ष र साइबर सम्मेलनमा अमेरिकाको लडाकु वायुसेनासँग १२ स्क्वाड्रन धेरै प्रकारका विमानहरू भन्दा कम रहेको वायु र अन्तरिक्ष बल पत्रिकाले रिपोर्ट गरेको बताए। एसिया टाइम्सले रिपोर्ट सन् १९९१ को खाडी युद्धमा अमेरिकी लडाकु वायु सेनाको सङ्ख्या आधाभन्दा कम भएको र यसमा अमेरि...

काठमाण्डौ, १० कार्तिक – लद्दाख सीमा झडप पछि चीनसँग चिसिएको भारतको सम्बन्धलाई पुनः सुमधुर तुल्याउने चाहना नयाँदिल्लीले व्यक्त गरेको छ । भारतीय विदेशमन्त्री सुव्रमन्यम जयशङ्करले भारतमा आफ्नो चारवर्षे कार्यकाल पूरा गरेर बेइजिङ फर्कन लागेका चिनियाँ राजदूत सुन वेइडोङसँगको बिदाई भेटपछि सामाजिक सञ्जालमा चीनलाई चिढ्याउने साउथ ब्लकको चाहना नभएको अभिव्यक्त सार्वजनिक गरेका हुन् । चीन-भारत सीमा क्षेत्रमा शान्ति कायम गर्न तथा शान्तिपूर्ण द्विपक्षीय सम्बन्धलाई अक्षुण्ण राख्न अपरिहार्य भएको बताउँदै विदेशमन्त्रीले भारत-चीन सम्बन्ध सामान्यीकरण हुनु दुवै देशका लागिमात्र नभई एशिया र समग्र विश्वको हितमा रहेको उल्लेख गरेका छन् । सन् २०२० को दोक्लाम झडपपछि दुवै पक्षले आपसी सम्बन्धलाई व्यवस्थित गर्ने प्रयास गरिरहेका छन् । भारत-चीन सम्बन्धको विकास आपसी हितका तीनवटा साझा मान्यताद्वारा निर्देशित भएको विदेशमन्त्र...