काठमाण्डौ, २ फागुन – देशमा भर्खरै कम्युनिष्ट छाप भएको सरकार गठन भएपछि अमेरिकाको चासो नेपालप्रति बढ्दै गइरहेको देखिन्छ। यहाँ कम्युनिस्ट प्रभाव भएको सरकार बने पनि अमेरिकाले नेपाललाई आफ्नो पक्षमा ल्याउने प्रयासमा कुनै कमी देखाएको छैन । पूर्वनिर्धारित कार्यक्रमअनुसार अमेरिकाका पदाधिकारीहरूको नेपाल भ्रमण जारी छ। युएस एजेन्सी फर इन्टरनेशनल डेभलपमेन्ट (युएसएआईडी )की प्रशासक सामन्था पावर मंगलबार नेपाल आइपुगेकी छन् ।
यसैबीच अमेरिकाको उप-सहायक विदेश मन्त्री अफरीन अख्तर एक सातापछि यहाँ आउने जानकारी आएको छ। उनी फरवरी १४ देखि दुईदिने नेपाल भ्रमणमा आउनेछन् । उनी अमेरिकी विदेश मन्त्रालयमा नेपाललगायत दक्षिण एसियाका धेरै देशसँग सम्बन्धित मामिलाको जिम्मेवारीमा छन् ।
केही दिनअघि अमेरिकी राजनीतिक मामिलाका लागि उपविदेशमन्त्री भिक्टोरिया नुल्यान्डले काठमाडौंको भ्रमण गर्नुभएको थियो । उनले यहाँ विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरूसँग भेटवार्ता गरेका थिए। यस अवसरमा उनले नेपालका नेताहरूलाई छिमेकी राष्ट्रहरूसँग सम्बन्ध निर्माण गर्दा होसियार हुनुपर्ने चेतावनी दिएका थिए। विशेष गरी आर्थिक मामिलामा यस्तो होशियारी गर्नुपर्छ भनी तिनले बताएका थिए। पर्यवेक्षकहरूका अनुसार नुल्यान्डले चीनलाई संकेत गरिरहेका थिए।
नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) को समर्थनमा पुष्पकमल दाहालको सरकार गठन भएदेखि नै नेपालमा चीनको प्रभाव बढ्ने मानिएको छ। चीनले जहिले पनि नेपालमा आफ्नो प्रभाव बढाउने खोजेको र नेपालमा कम्युनिष्टहरूलाई एक बनाउन चाहेको कुरा विश्व अघि लुकेको छैन। यसैले नुल्याण्डले चीनतिर औँल्याउँदै नेपाललाई होशियारी बस्ने सङ्केत दिइरहेका थिए।
यता, सामन्था पावरको हैसियत नुल्याण्ड र अख्तरभन्दा माथि छ। जो बाइडेन प्रशासनमा उनको क्याबिनेट मन्त्रीको हैसियत छ। उनी अमेरिकाको राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्को सदस्य पनि हुन् । जानकारीअनुसार नुल्याणको नेपालका अधिकारीहरूसँग राजनीतिक र कूटनीतिक सम्बन्धबारे छलफल भएको थियो। त्यहीँ पावरले विभिन्न क्षेत्रमा आर्थिक सहयोग र साझेदारीका विषयमा छलफल गर्नेछन्। अख्तर क्षेत्रीय मुद्दा र विभिन्न मुद्दामा अमेरिकाको संलग्नताबारे छलफल गर्न आउँदैछन् ।
सामन्था पावरको भ्रमण अगावै जारी गरिएको आधिकारिक विज्ञप्तिमा पावरले आफ्नो भ्रमणका क्रममा नेपाल सरकार र जनतासँगको अमेरिकाको ७५ वर्षको साझेदारीलाई उजागर गर्ने बताइएको छ । उनले नेपाल र नयाँ सरकारसँग सम्बन्ध विस्तार गर्ने अमेरिकाको दृढ संकल्प व्यक्त गर्नेछिन् । साथै संघीय प्रणाली, नागरिक समाज र सञ्चार स्वतन्त्रताका क्षेत्रमा भएका उपलब्धिलाई अगाडि बढाउने प्रयाससँग सम्बन्धित घोषणा गर्नेछन् ।
अमेरिकी पत्रिका फोरन पलिसीमा छापिएको एउटा विश्लेषणमा अमेरिकी रणनीतिमा नेपालको बढ्दो महत्त्वको चर्चा गरिएको छ। यसमा भनिएको छ कि चीनसँग बढ्दो होडबाजीको काण अमेरिकाले आफ्नो रणनीतिमा नेपालालाई विशेष लक्ष्य बनाएको छ। जानकारीअनुसार फोरन पोलिसी पत्रिकामा छापिएको विचार विशेषगरी अमेरिकी सरकारको रणनीतिक सोचअनुरूप हुने गर्दछ।
पत्रिकाको विश्लेषणमा अमेरिकाले लामो समयदेखि नेपालसँग आफ्नो साझेदारीलाई आफ्नो इण्डो-पेसिफिक रणनीतिको हिस्साको रूपमा हेरिरहेको कुरा उल्लेख गरिएको छ। यस रणनीतिको उद्देश्य चीनको बढ्दै गइरहेको प्रभावलाई सन्तुलित गर्नु रहेको बताइएको छ।