नेपालगन्ज, ३ असोज – सरकारले सीमा मिचिएको पत्ता लगाउन छानविन समिति गठन गरेपछि उत्तरी छिमेकी चीनले नेपालविरुद्ध आक्रामक रणनीति अपनाएको छ ।
विशेषगरी हुम्ला जिल्लामा देखिएको अतिक्रमणको छानविन गर्न समिति गठन गर्ने निर्णय गर्दा चिनियाँहरुले नेपालविरुद्ध बलियो र आक्रामक व्यवहार अपनाएको कुटनीतिक मामिलाका जानकारले बताएका छन् ।
हुम्लाको लिमी लाप्चासहित ८ ठाउँमा चीनबाट सीमा मिचिएको तथ्य बाहिर आएपछि त्यसलाई जाँच गर्न खोज्दा आत्तिएर चीनले देखाएको व्यवहार अस्वभाविक छ । चीनले आफ्नो संयन्त्र परिचालन गरेर अनुसन्धानमा आपत्तिमात्रै जनाएका छैनन् विरोध गर्न लगाएर रोक्ने प्रयाससमेत गरेका छन् ।
चीनको असामान्य प्रतिक्रियाले सीमा क्षेत्रमा भूमि अतिक्रमण भएको तथ्यमा विश्वास गर्ने बल पुगेको नेपाली बुद्धिजीवीहरु र राजनीतिक विश्लेषकहरुले उल्लेख गरेका छन् । किनभने हावा नचली पात हल्लिँदैन ।
नेपाली अधिकारीले अध्ययनमा सघाउन र सुझाव दिन आग्रह गरेर यो विषय सल्टाउन प्रस्ताव गर्दा आक्रामक रुपमा चीन आतंकित बनेपछि छानविन समितिले अध्ययन गरेर ल्याउने रिपोर्टबारे चीन चिन्तित रहेको देखिन्छ ।
यता नेपाली कांग्रेसका नेताहरु भने हुम्लामा यथार्थमै चिनियाँ अतिक्रमण भएकोमा दृढ विश्वासमा छन् । कांग्रेस सांसद जीवन बहादुर शाही, जो यस क्षेत्रका बासिन्दा हुन् । जसको परिवार हुम्लामा पुस्ता पुस्तादेखि बस्दै आएको छ । यस क्षेत्रको सीमा गतिशीलतामा परिवर्तनको सबैभन्दा बलियो साक्षी हुन् । उनी र यस क्षेत्रका धेरै गाउँलेहरुको दाबी छ कि उनीहरु पहिले आफ्नो पशुचौपाया राम्रोसँग चराउन सक्षम थिए जुन अहिले चीनको कब्जामा छ ।
वास्तवमा, चिनियाँहरूले यस क्षेत्रमा केही भौतिक संरचना – कंक्रीट भवनहरु निर्माण गरेका छन् । जुन यसअघि स्थानीयले चरिचरनका लागि प्रयोग गरेका थिए । स्थानीयहरु दाबी गर्छन् कि उनीहरु भौतिक संरचनाभन्दा अझै पर गएर निर्वाध यात्रा गर्थे, तर अब चिनियाँहरुको बन्देजका कारण गर्न सक्दैनन् ।
नेता शाहीको दाबी छ कि १२ नम्बर पिल्लरमा चिनियाँहरुले गडबड गरेका छन् । कुनै निसन्देह नेपालतिर सारिएको छ । शाहीले यस क्षेत्रको सीमा रूपरेखामा भएको परिवर्तनलाई सावधानीपूर्वक नक्सा बनाएका छन् ।
यो दृढ विश्वास छ कि चिनियाँहरुले काठमाडौंबाट ध्यान नदिई टाढा रहेको विश्वासघाती क्षेत्रमा शोषण गरेका छन् जुन नेपालको पुरातात्विक विभागका प्रतिनिधिहरुले कहिल्यै भ्रमण गरेका छैनन् ।
चीनले सीमा पिल्लर नेपालतिर सीमानामा लगातार नक्सा बनाउन संगठित संयन्त्रको अभाव र सुनिश्चित गर्न अवस्थित सीमा पिल्लरलाई छेडछाड गर्न सफल भएको अनुमान गरिएको छ । यस विषयमा छानबिन गर्न सरकारले समिति गठन गरेपछि चाइनिजले अत्यावश्यक सामानको आपूर्ति बन्द गरी प्रतिक्रिया दियो र जग्गा अतिक्रमणको निरीक्षण गर्न समिति गठनमा आपत्ति जनायो ।
भूमि अतिक्रमण समितिले आफ्नो काम गरेमा चीनले नेपाललाई नाकाबन्दीसम्म गर्ने चेतावनी दिएको छ । यस बिषयमा अनुसन्धान हुन नदिने सुनिश्चित गर्न विभिन्न तरीकाबाट नेपाली पक्षमा दबाब दिइरहेको देखिन्छ ।
यो घटनाले एउटा सानो छिमेकीको बिरुद्धमा चिनियाँ सरकारको ‘वक्र’ दृष्टिकोणलाई स्पष्ट रूपमा संकेत गर्दछ । यस क्षेत्रमा चीनको अलसी मक्सद के भन्ने देखाउँछ ।
चीन यसकारण भाग्यमानी छ कि नेपालका वामपन्थी पार्टीहरुले अतिक्रमण बिरुद्ध खुलेर बवलेका छैनन। सत्तामा आएपछि मात्र कांग्रेसले यो मुद्दाको छानविन गर्ने हिम्मत देखाएको हो ।
चीनलाई डर छ कि नेपाली अधिकारीले आफूसँग भएको उन्नत उपकरण र आधुनिक टेक्नोलोजीको साथ सीमामा समस्या पहिचान गरे भने यो चीनका लागि लाजमर्दो अवस्था हुनेछ ।
कतिपय नेपाली विशेषज्ञहरुले भने नेपाल सरकारको समितिमाथि प्रश्न उठाइएकाले अन्तर्राष्ट्रिय विशेषज्ञहरुसहितको समिति बनाउनुपर्ने जसले नेपाली विशेषज्ञहरुसँग मिलेर काम गर्ने र सीमाको वास्तविक बाहिर ल्याउन सुझाएका छन् ।
यो एउटा मुद्दा हो जसमा नेपालले गहन छानबिन सुनिश्चित गर्नुपर्दछ र साँचो स्थितिलाई अगाडि ल्याउनु पर्छ । यस्तो कदम कुनैपनि सरकारले नेपाल र जनताको हितमा सिधै रेकर्ड राख्न सक्ने नेपाली जनताको लागी जबरजस्त मूल्यवान मानिनेछ ।
चिनियाँहरुले यसअघि अन्य स्थानहरुमा पनि नेपाली भूमिमा अतिक्रमण गरेको थियो । मे २०१९ मा, नेपालको कृषि मन्त्रालयको सर्वेक्षण विभागको एक रिपोर्टले चीनले विभिन्न ठाउँमा सीमा मिचेको खुलासा गरेको थियो । (स्रोतः नेपालपाना)