काठमाण्डौ, १७ कार्तिक – चीनले पाकिस्तानको आर्थिक अवस्था सुधार गर्न सहयोग जारी राख्नेछ। पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शाहबाज सरिफ चीन पुगेका छन् । चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यमले राष्ट्रपति सी जिनपिङलाई उद्धृत गर्दै यो समाचार दिएको हो ।
विनाशकारी बाढीपछि पाकिस्तान पहिले नै भुक्तानी संकटसँग जुधिरहेको छ। बाढीका कारण मुलुकको आर्थिक अवस्था नाजुक भएकाले ४० अर्ब डलरभन्दा बढीको क्षति भएको छ । पाकिस्तानले चीनसँग ऋण मुक्ति खोज्ने अपेक्षा गरिएको थियो। हाल दुई देशबीचको आपसी ऋण २३ अर्ब डलर पुगेको छ ।
चीन पाकिस्तान आर्थिक करिडोर
बेइजिङको ग्रेट हल अफ द पिपुलमा पाकिस्तानका प्रधानमन्त्रीसँगको भेटमा राष्ट्रपति सी चिनफिङले दुई देशले आर्थिक करिडोर निर्माणमा द्रुत गतिमा अघि बढ्नुपर्ने बताउनुभयो। यससँगै ग्वादर बन्दरगाहको पूर्वाधार निर्माणलाई पनि तीव्रता दिनुपर्ने उनको भनाइ छ ।
पाकिस्तानमा विकास र परियोजनाहरू सी जिनपिङको बेल्ट एण्ड रोड इनिसिएटिभको हिस्सा हुन्, जसमार्फत चीनले एसिया, अफ्रिका र युरोपलाई जोड्ने सडक, रेल र जलमार्गको विकासमा काम गरिरहेको छ। यस पहलमा पाकिस्तान प्रमुख कडी हो। चीनले डिजिटल अर्थतन्त्र, ई-कमर्स, फोटो भोल्टेइक टेक्नोलोजी र ऊर्जासँग सम्बन्धित नयाँ क्षेत्रमा पाकिस्तानसँग काम गर्न चाहेको राष्ट्रपति जिनपिङले बताए।
सी जिनपिङ तेस्रो पटक देशको राष्ट्रपति बन्ने निर्णय गरेपछि उनीसँग भेट गर्ने पहिलो नेतामध्ये सेहबाज सरिफ हुन्। पाकिस्तानको प्रधानमन्त्री बनेपछि उनको यो पहिलो चीन भ्रमण हो ।
चीनले पाकिस्तानमा ठूला खानी र पूर्वाधार परियोजनाहरूमा लगानी गरिरहेको छ। यसमा ग्वादर बन्दरगाहको निर्माण पनि समावेश छ, जुन ६५ अर्ब डलरको चीन-पाकिस्तान आर्थिक करिडोरको हिस्सा हो। सीले दुई देशले मेनलाइन-१ स्तरोन्नति परियोजना र कराँची सर्कुलर रेलवे परियोजनालाई द्रुत रूपमा सुरु गर्नका लागि यस्तो अवस्था सिर्जना गर्न काम गर्नुपर्ने बताए। चीनको सरकारी टिभी च्यानल सीसीटीभीका अनुसार चीनले पाकिस्तानलाई १६० किलोमिटर प्रतिघण्टाको गतिमा चल्ने रेल सेवाका लागि प्रविधि उपलब्ध गराउने वाचा गरेको छ ।
चिनियाँ नागरिकको सुरक्षामा चुनौती
चीनको सहयोगमा निर्माण भइरहेका आयोजनालाई लिएर पाकिस्तानमा गम्भीर सुरक्षा चुनौतिहरू छन्, तर सी जिनपिङले यसका बाबजुद पनि चीनले पाकिस्तानलाई सहयोग गरिरहने बताउँछन्। यी परियोजनाहरूमा हजारौं चिनियाँ कामदारहरू काम गरिरहेका छन्, यद्यपि सबै पाकिस्तानीहरूले उनीहरूको उपस्थिति मन पराउँदैनन्। यस वर्षको अप्रिलमा तीन चिनियाँ नागरिक र उनीहरूका चालकको भ्यानमा आत्मघाती बम आक्रमणकारीले ज्यान गुमाएका थिए। मृत्यु हुनेमा चिनियाँ कन्फ्युसियस इन्स्टिच्युटका प्रमुख र दुई शिक्षक रहेका छन् । यो संस्थानले पाकिस्तानमा चिनियाँ भाषा पढाउँछ। बलुचिस्तान लिबरेशन आर्मीले आक्रमणको जिम्मेवारी लिएको थियो।
पाकिस्तानी तालिबानले यहाँ चिनियाँ स्वार्थलाई पनि निशाना बनाएको छ । गत वर्ष खैबर पख्तुनख्वामा एउटा बसमा भएको आक्रमणमा नौ चिनियाँ नागरिकको मृत्यु भएको थियो। यस आक्रमणमा चार पाकिस्तानी नागरिकको पनि मृत्यु भएको थियो । सी चिनफिङले सुरक्षाको मुद्दामा आफू “पाकिस्तानमा चिनियाँहरूको सुरक्षाको बारेमा गहिरो चिन्तित रहेको र पाकिस्तानले चिनियाँ संस्था र सहयोग गर्ने मानिसहरूलाई सुरक्षित र भरपर्दो वातावरण प्रदान गर्ने आशा राखेको” बताए।
शाहबाज सरिफको कार्यालयले जारी गरेको विज्ञप्तिमा सी जिनपिङलाई राहत, पुनर्स्थापना र पुनर्निर्माणमा पाकिस्तानलाई सहयोग गरेकोमा धन्यवाद दिइएको छ। यो पनि भनिएको छ कि दुई पक्ष परियोजनाहरु लाई तिब्रता दिन सहमत छन् र अफगानिस्तान मा चिनियाँ लगानी बढाउने बारे छलफल गर्यो।
चीन र पाकिस्तानबीच शीतयुद्धकालदेखि नै सहयोग र सम्बन्ध चल्दै आएको छ। भारतसँग दुवै देशको तनावले पनि यस सम्बन्धमा केही भूमिका खेल्छ। चीनले पाकिस्तानमा बिजुली र अन्य पूर्वाधारको विकास गर्न अर्बौं डलरको परियोजनाको वाचा गरेको छ।